Soja

 

In China vormen sojabonen in bepaalde streken de belangrijkste eiwitbron.  Voor een bevolking van honderden miljoenen mensen was het gebruik van vnl. dierlijk voedsel onmogelijk geworden.  Daarom bood de sojaboon een oplossing en werd dierlijk voedsel bijna overbodig.  In China en India laat men ook de sojaboon kiemen en deze scheuten worden als groente klaargemaakt.  Tegenwoordig wordt deze peulvrucht vooral in de V.S., Oost-Azië, Brazilië, Canada en de voormalige Sovjet-Unie gekweekt.  Sojascheuten zijn niet afkomstig van soja, maar van de mungoboon.

 

Gunstige eigenschappen :

 

·         Weinig verzadigde en veel onverzadigde vetzuren

·         Vitamine E

·         Cholesterolverlagende eigenschappen indien voldoende hoog aantal isoflavonen aanwezig zijn

·         Isoflavonen (fyto-oestrogenen) met name genisteïne en daïdzeïne met zwakke oestrogene werking die de natuurlijke oestrogenen nabootsen waardoor ze de typische ongemakken van de menopauze en botontkalking (osteoporose) kunnen afremmen. Bovendien blokkeren ze dan weer de negatieve effecten van de natuurlijke oestrogenen op bepaalde lichaamsweefsels, waardoor ze naar alle waarschijnlijkheid een beschermend preventief effect hebben tegen bepaalde vormen van kanker (zoals borst- en baarmoederhalskanker) en tegen hart- en vaatziekten.  Ze remmen ook de angiogenese, dit is het vermogen van tumoren om nieuwe bloedvaten te laten groeien

·         Geen cholesterol

·         Oplosbare vezels die de hoeveelheid cholesterol in het bloed doen verminderen

·         Gunstige invloed i.v.m. kanker, osteoporose, menopausale ongemakken

·         Omega-3 vetzuren van plantaardige bron

·         Foliumzuur, kalium, selenium, calcium, fosfor, ijzer, zink, fluor

·         Saponinen die immuunversterkend en kankerbestrijdend werken

·         Proteaseremmers onderdrukken kankerverwekkende stoffen en blokkeren de werking van kankerverwekkende enzymen, de zgn proteasen

·         Fytozuur is een antioxidant dat zich bindt aan metalen die tumorgroeibevorderend werken en deze aldus onschadelijk maakt

·         Fytosterolen verminderen de opname van cholesterol in de darmen

·         Ligninen binden zich aan kankerverwekkende stoffen in de darmen en neutraliseren vrije radicalen

·         Grote variatie: sojamelk, -kaas, -yoghurt, vleesvervangers, miso, tamari.  Door de fermentatie van miso en tamari zijn de mineralen van het erin verwerkte zeezout wel opneembaar.  Talrijke bereidingsvormen en smaken.

 

Ongunstige eigenschappen :

 

·         Drie dominanten : eiwit, koolhydraat, vet maakt soja moeilijk verteerbaar

·         Winderigheid

·         Belasting voor de pancreas

·         Anti-tripsine, anti-chymotrypsine, en anti-elastine belemmeren de eiwitsplitsing.  Tijdens het koken worden deze stoffen vernietigd.

·         De lecithine is door de noodzakelijke bereidingsprocessen verhit geworden

·         Allergie voor soja is mogelijk met als symptomen bvb.  acne, angioedema, rhinitis, anaphylaxis, astma, atopische dermatitis, colitis, bindvliesontsteking, diarree, eczeem, enterocolitis, koorts, hypotensie, jeuk, pollinosis en braken, enteropathie, proctitis,...

·         Mogelijks gemaakt van genetisch gemodifieerde sojabonen.  Bestudeer het etiket.

·         De traditonele sojasaus uit de Chinese keuken bevat veel glutamaten met risico op allergie

·         Bevat fytaten waardoor de absorptie van zink, ijzer, fosfor, magnesium sterk verminderd wordt (vooral tofu).

·         Soja preparaten bevatten zeer hoge hoeveelheden aluminium (600 à 1300 ng/ml versus 4 à 25 ng/ml in moedermelk), afkomstig van de additieven die gebruikt worden voor het aanrijken aan minerale zouten. De toxiciteit van aluminium kenmerkt zich door neerslag in het bot en in het centraal zenuwstelsel, wat bijdraagt tot dementie.

·         Bevat geen vitamine C, D

·         Relatief arm aan het aminozuur tryptofaan.  Omdat tarwe arm is aan lysine en een redelijke hoeveelheid tryptofaan bevat, en soja rijk aan lysine maar arm aan tryptofaan,  werd daarom vroeger aangeraden soja te combineren met tarwe.  Dit lijdt echter tot de slecht verteerbare voedselcombinatie zetmeel-eiwit.  Bovendien is de aminozurencombinatietheorie intussen achterhaald, zie de tekst over de aminozurenbank.

·         Bevat geen cysteïne, methionine (zwavelhoudende aminozuren met ontgiftende eigenschappen.  Eenzijdig gebruik van sojaproteïnen, zonder dus cysteïne, methionine, vitamine A, D en onvoldoende zink, magnesium, calcium en ijzer kan bijdragen tot een onevenwichtige voeding.

·         Sojamelk en andere sojaproducten zijn gesteriliseerd, waardoor de kwaliteiten worden aangetast.  De vraag is wat de waarde is van het vet eenmaal het aan dergelijk hoge temperaturen is blootgesteld?

·         Sojabouillonproducten of -smaakmakers bevatten erg veel natrium, waardoor de consumptie ervan toch sterk beperkt moet blijven.

·         Tofu kan salmonellabacteriën bevatten, men dient rekening te houden met de beperkte bewaarbaarheid en het water in het bakje elke dag te verversen.  Ook het werkvlak en de handen heel schoon houden bij het gebruik van tofu.

 

De sojaboon is giftig als hij rauw wordt gebruikt.  Dit is een aanwijzing dat hij niet behoort tot de natuurlijke voeding van de mens, ook al is hij plantaardig.  Door te koken, verdwijnen de giftige stoffen.

 

Sojamelk is een gesteriliseerd afkooksel van sojabonen en is een sterk geïndustrialiseerd product, waarvan de voedingswaarde overschat wordt.  

Baby’s met koemelkallergie hebben vaak geen andere keuze, hoewel toch ook eerst geiten- of schapenmelk kan geprobeerd worden.  Zo’n 25 à 60 % van de kinderen die koemelkeiwittenallergie vertonen, zullen eveneens tegen soja-eiwitten reageren.  Ook amandelmelk is een mogelijkheid ter vervanging of afwisseling van koemelk, maar hoogstens sporadisch aangezien hiervan de samenstelling en voedingswaarde moeilijk bepaald kunnen worden.  Er bestaan veel babyvoedingsproducten op basis van sojamelk; welke voor de baby geschikt is, dient besproken te worden met de apotheker of huisarts. 

Men zou toch moeten rekenen op een minimum van één jaar borstvoeding, in elk geval zo lang mogelijk gezien de uiterst belangrijke opbouw en ontwikkeling van het immuunsysteem van de baby.

 

Tips:

 

Sojaproducten zijn een cultureel voedingsmiddel dat als aanvulling kan gebruikt worden, maar waaraan niet de grote waarde mag gehecht worden die men ons wil laten geloven.  De  voedingswaarde dient gerelativeerd te worden.  Soja mag ook niet gezien worden als een volwaardige babyvoeding.  Ter behandeling en preventie van hart- en vaataandoeningen, osteoporose, menopausale ongemakken enz. zijn er ook andere en betere mogelijkheden.

In verband met de discussie of soja veilig als men kanker heeft, neemt men voorzichtigheidshalve de stelling in dat soja preventief werkt op kanker, zoals uit vele studies blijkt, maar eenmaal men kanker heeft, kan men beter geen sojaproducten gebruiken, zolang uit studies niet blijkt dat het veilig is.

Steven Pratt raadt af sojaproducten te kopen die verrijkt zijn met isoflavonen, omdat er geen bewijzen zijn voor de veiligheid op lange termijn.

 

 

Geraadpleegde literatuur:

 

Dries, J. Bio-energetische voedingsleer, Arinus, Genk, 1996

Dries, J., Voedingsadviezen, Arinus, Genk, 2000

Reader’s Digest, Gezonder leven – Natuurlijk genezen, Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest, Amsterdam/Brussel, 1999

Van Hulle, F., Soya en chondroïtine: de waarheid in de krant?, in: European Health Academy Foundation Memonews, Informatieblad voor gezonde voeding en leefwijze, levenshygiëne, geneeskunde en natuurlijke geneeswijzen, september 2000, pp.1-3

Vogel, A., De kleine dokter, Sijthoff/UGN, Amsterdam/Elburg, 1987

 

 

 

© Luc Van Oost – gezondheidstherapeut – www.lucvanoost.be

Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd en mag op geen enkele wijze worden vermenigvuldigd of doorgegeven worden aan anderen zonder toestemming van de auteur.

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.  Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.  De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.  Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.  De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.