Glucosamine, chondroïtine, MSM, SAMe en cofactoren

 

 

Nuttig bij of ter hoogte van:

 

 

 

Glucosamine

 

De beweeglijkheid of soepelheid van onze gewrichten hangt grotendeels af van het kraakbeen, een elastische en stevige tussenlaag dat als schokbreker dient en waarmee de uiteinden van beenderen bekleed zijn waar ze scharnieren met andere beenderen.  Tussen deze beenderen wordt bovendien een smeervloeistof (synoviale vloeistof) afgescheiden zodat de gladde kraakbeenoppervlakken goed over elkaar kunnen glijden.

Het kraakbeen bestaat vnl. uit twee gespecialiseerde soorten bindweefsel, nl. het draadvormige collageen dat zorgt voor sterkte en rekbaarheid, en proteoglycanen, dit zijn macromoleculen bestaande uit hyaluronzuur met zijtakken van glucosamineglycanen en chondroïtinesulfaten die watermoleculen kunnen vasthouden.  Deze proteoglycanen zorgen voor veerkracht en gladheid.

Dit kraakbeen kan afslijten door leeftijd, fysieke trauma’s, mechanische belasting door zware arbeid of veel sporten.  Hierdoor vermindert de soepelheid, de stootkussenwerking en mobiliteit en kan pijn en stijfheid ontstaan bij beweging

 

Voor de opbouw van kraakbeen is glucosamine een basisgrondstof, die ons lichaam zelf kan  aanmaken uit glucose en glutamine middels het enzyme glycosaminesynthetase, dat minder actief wordt bij het ouder worden.   Glucosaminesulfaat is een belangrijke bouwsteen voor de aanmaak van  glucosamineglycanen en proteoglycanen die onderdelen zijn van celmembranen en bindweefsel zoals kraakbeen.

Glucosaminesulfaat wordt na inname gesplitst in glucosamine en een sulfaatgroep.  De glucosamine zorgt voor de aanmaak van glycosaminoglycanen (vooral keratinesulfaat en dermatinesulfaat), lange zijketens van proteoglycanen; voor aanmaak van hyaluronzuur en collageen; aanmaak van synoviale vloeistof; vermindering van ontstekingsprocessen in gewrichtskraakbeen.  Ook de sulfaatgroep zorgt voor de aanmaak van glycosamineglycanen. 

Glucosamine speelt ook een rol bij de productie van mucosale glycoproteïnen die de intestinale mucosa vormen.  Deze laag van het darmslijmvlies beschermt het darmweefsel tegen enzymen, zuren, bacteriën.  N-acetyl-glucosamine vormt groeifactoren voor de lactobacillen en bifidobacteriën in de darmflora en is een stof die de aanhechting van candida albicans aan het darmslijmvlies remt.

Glucosamine stimuleert de activiteit van de chondrocyten en is bouwsteen voor heparine, keratine, hyaluronzuur in de smeervloeistoffen van oog, gewrichten en slijmvliezen.

Een glucosamineaanvulling kan langzaamaan de slijtage afremmen, de heropbouw van kraakbeen stimuleren, de productie van hyaluronzuur in het synoviale vocht verhogen, gewrichtsherstel bevorderen, de gewrichtsspleetversmalling vertraagt, en de klachten zoals pijn verminderen.  Dit is in wetenschappelijke studies aangetoond.

Glucosamine wordt doorgaans zeer goed verdragen, ook door de maag.  Studies hebben totnogtoe geen bijwerkingen kunnen vinden.  Mensen die allergisch zijn voor schaaldieren, kunnen beter geen glucosamine gebruiken, daar dit uit het chitine van  schaaldieren wordt gewonnen.  Vegetariërs of mensen die halal of kosher willen eten, kunnen als alternatief gebruik maken van glucosaminehydrochloride, gewonnen door fermentatie uit maïs.  De resultaten van de GAIT-studie tonen echter aan dat er geen significant verschil bestaat tussen glucosaminehydrochloride en de placebogroep...

De GUIDE-studie toont aan de het pijnstillend effect na enkele maanden overeenkomt met dat paracetamol.

De meta-analyse van McAlindon in 2000 naar de structurele en symptomatische effecten van glucosamine liet zien dat er een significant gunstig effect is op de symptomen in vergelijking met placebogroepen.

 

Glucosamine grijpt direct in op de neutrofielen door de vrijmaking van het lysozyme te verminderen, de aanmaak van het superoxide-anion en de opsonisatie van latexpartikels te onderdrukken, wat het ontstekingswerend mede verklaart.

 

Suppletie is nuttig bij bvb reuma, artrose, lage rugpijn, ligamentklachten, peesklachten, gewrichtspijn, blessures, atherosclerose, ischias, huidklachten, huidveroudering, artritis

Glucosaminesulfaat bestaat voor 65% uit glucosamine, terwijl glucosaminehydrochloride voor 83% uit glucosamine bestaat, maar de belangrijke sulfaatgroep mist.

De dagelijkse dosis is bij voorkeur in één keer 1500mg glucosaminesulfaat of –hydrochloride  in te nemen, bvb. 2 tabletten van 750mg.  Na een inname van zo’n 2 maanden zouden de klachten moeten verbeteren.  Het is aangetoond dat continuë inname zorgt voor meer pijnvermindering en functieverbetering dan NSAID’s (niet-steroïdale onststekingswerende medicijnen), waarbij de kwaliteit van het kraakbeen bovendien verbetert.

 

Het bestaat in tabletten, in zakjes en vloeibaar.

 

Glucosamine Sulfate

·         1,500 - 2,000 mg per day is customary dose according to the research

·         Clearly safe and effective for preventing, slowing and reversing osteoarthritis

·         Adverse effects are either minimal or nonexistent; allergy is rare

·         No adverse effects in diabetics

(Long-term effects of glucosamine sulfate on osteoarthritis progression: a randomized, placebocontrolled clinical trial. Lancet. 2001, 357(9252): 251-6.)

 

Chondroïtine

 

Structureel onderdeel van collageenrijke weefsels zoals kraakbeen.  Chondroïtinesulfaten zijn polymeren, onderdeel van proteoglycanen en de stijgers, het raamwerk waaraan het collageennetwerk zich kan opbouwen bvb in kraakbeen, bindweefsel, luchtpijp, bloedvatwanden, beenderen.  Ze trekken bovendien water aan en zorgen hiermee voor de veerkracht van kraakbeen.  Ze zorgen voor het functioneren van het sponsachtige absorptiesysteem.

Door toenemende leeftijd en mechanische belasting wordt het afbraakproces van kraakbeen en collageen minder gecompenseerd door heropbouw, bevat het kraakbeen minder chondroïtinesulfaten, minder vocht, kortere chondroïtinesulfaatketens.  Dit leidt tot verminderde veerkracht, slijtage en ontstekingen.

Deze degeneratie kan worden afgeremd en zelfs omgekeerd als het lichaam voldoende chondroïtinesulfaat en cofactoren ter beschikking krijgt.

Na inname wordt chondroïtinesulfaat gesplitst in kleinere bouwstenen zoals glucuronzuur en N-acetylglucosamine, die bijdragen tot de aanmaak van lichaamseigen chondroïtinesulfaat.

 

Onderzoeken wijzen uit dat er synergetische effecten zijn bij het gelijktijdig gebruiken van glucosaminesulfaat en chondroïtinesulfaat.  Het is dus beter beide gelijktijdig te gebruiken voor de ondersteuning van de gewrichtsfunctie.  Chondroïtine met een laag moleculair gewicht (<16000 daltons) van mariene oorsprong wordt het best opgenomen door het darmslijmvlies, synoviaal vocht en het kraakbeen.

De ideale verhouding tussen glucosamine en –chondroïtinesulfaat bedraagt 5 op 4, dus 1500mg/1200mg.

 

Het wordt gewonnen uit het kraakbeen van kraakbeenvissen, runderen, kippen, varkens en zijn dus niet geschikt voor vegetariërs.  Het beste resultaat wordt verkregen met chondroïtinesulfaat van marine kwaliteit.

De dagelijkse dosis van chondroïtine bedraagt 800 à 1200mg.

Voàlgens een aantal auteurs is chondroïtinesulfaat een te grote molecule en kan niet als dusdanig door de darm worden opgenomen en wordt ontbonden in verschillende elementen, waaronder een klein deel in glucosaminesulfaat.

 

 

MSM

 

Methylsulfonylmethaan is een bron van zwavel en draagt bij aan de stabiliteit van proteïnen (zwavelbruggen) zoals bvb keratine, het belangrijkste bestanddeel van huid, haar en nagels.  Door bewerking van voeding gaat actief zwavel grotendeels verloren.  Bij ouderen vermindert ook de opname.

Functie:

·         heel belangrijk opbouwend element in kraakbeen, pezen, spieren, gewrichtskapsel, gewrichtsbanden en ligamenten. 

·         Zorgt mee voor de vorming en het herstel van goede covalente disulfideverbindingen die ervoor zorgen dat cellen hun stevigheid behouden

·         bevordert de productie van glutathion en remt mede hierdoor ontstekingen af

·         verbetert de plaatselijke bloeddoorstroming

·         verlaagt overmatige spierspanning

·         vermindert chronische pijn door inhibitie van de overdracht van pijnimpulsen, ontstekingsremmend effect, verwijding van bloedvaten en verbetering van het bloedtransport naar weefsels, vermindering van spierspasmen

·         zorgt voor betere permeabiliteit van de celwanden, waarvoor voedingsstoffen beter opgenomen worden en afvalstoffen beter afgegeven worden.

·         versnelt het herstel van verwondingen

·         zorgt voor herstel van de bloedvatwanden waarbij toxines de stevigheid van de cellen niet aantasten

·         maakt littekenweefsel soepeler

·         helpt allergieën te verminderen; de zwavelverbindingen in MSM reageren met toxines en allergenen; MSM belet dat allergenen uit het spijsverteringskanaal worden opgenomen doordat het de receptoren in de slijmvliezen van het maag-darmkanaal bezet.

·         Vermindering van plaquevorming

·         ondersteunt het immuunsysteem

·         optimalisering van de verwijdering van melkzuur

·         onderdeel van hersen- en zenuwweefsel

·         bevordert de beweeglijkheid van gewrichten in combinatie met glucosamine

·         bindt zich aan slijmvliezen van luchtwegen, maag en darmen, urogenitaal stelsel en remt hierdoor de binding van parasieten aan de slijmvliezen

·         remt eveneens de binding van allergenen aan slijmvliezen en vermindert allergische klachten

·         vermindert zwelling

·         in een aantal onderzoekingen op proefdieren vond men een kankervertragende werking

·         eveneens op proefdieren vond men een preventieve werking op het ontstaan van auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis

·         neutraliseert anticholinesterase uit insecticide

·         nuttig bij brandend maagzuur, constipatie, fibromyalgie, ontstoken slijmvliezen in het maag/darmkanaal, diarree, parasieten, snurken

·         zwavel is noodzakelijk voor de vorming van serumproteïnen en de aminozuren methionine, taurine, cysteïne

·         zwavel is  nodig voor de vorming van collageen en keratine

·         zwavel activeert vitamine B1, C, B5 en biotine

·         zwavel is nodig voor de productie van gal

·         zwavel helpt het juiste zuur-base evenwicht in het lichaam te behouden

·         zwavel is een onderdeel van de insulineproductie en het glucosemetabolisme

·         kan ingezet worden bij CVS en fibromyalgie, vitamine B1-tekort

·         een andere zwavelverbinding, glutathion, kan ingezet worden bij calciumstofwisselings-stoornissen, ter ondersteuning van de leverfunctie en bij moeilijkheden bij de omzetting van T4 in T3 (schildklier)

 

Zwavel vindt men in vlees, vis, prei, ajuin, knoflook, bieslook, kolen, peulvruchten, eieren, groene groenten, volle granen, sommige citrusvruchten.  Door monocultuur in de landbouw, verwarming of invriezen van voedingsmiddelen hebben nogal wat mensen een tekort aan dit mineraal.  Vegetariërs die geen vlees, vis, eieren eten en die om reden van spijsverteringsmoeilijkheden geen kolen, ajuinen, peulvruchten of prei eten, kunnen een zwaveltekort hebben, wat zich kan uiten in problemen thv gewrichten, beenderen, tanden, pezen, huid, nagels, reumatische aandoeningen, luchtwegen.

Zwavel wordt al eeuwenlang gebruikt als middel bij pijn, reuma, artritis, cystitis, in bad, in antibacteriële en anti-inflammatoire zalven.

De dagelijkse dosis bedraagt zo’n 2250mg.  In tabletten wordt slechts 10% van de actieve stof opgenomen, in capsules 16%, vloeibare oplossing 90% (min. 30 sec in de mond houden).

Wie snurkt kan proberen 15 minuten voor het slapengaan enkele druppels in elk neusgat te druppelen.

 

S-Adenosyl Methionine (SAMe)

 

Zwavelrijke verbinding met kraakbeenregenererende eigenschappen: het verhoogt de aanmaak van kraakbeen door de kraakbeencellen met zo’n 50%.  Uit onderzoek blijkt dat SAMe even effectief is als een aantal bekende NSAID’s en andere ontstekingsremmers,  In vitro studies tonen aan dat SAMe een invloed heeft op de synthese van de proteoglycanen door chondrocyten.  hoewel volgens sommige studies het effect in het begin trager op gang komt maar even effectief is na 4 weken.  SAMe geeft in elk geval minder bijwerkingen dan NSAID’s.

In vergelijking met het gebruik van enkel glucosamine waar men zo’n 2 à 3 maanden moet wachten op een pijnstillend effect, treedt dit bij de combinatie met SAMe al op binnen de 2 weken.

Bovendien heeft SAMe een positieve invloed op de stemming.  Uit meta-analyses van studies blijkt dat SAMe een antidepressief effect heeft, beter dan dat van een placebo en vergelijkbaar met tricyclische antidepressiva.  SAMe is immers een methylerende stof die bijdraagt tot de aanmaak van serotonine uit (tryptofaan), noradrenaline (uit tyrosine) en synapsine, dat de bruikbaarheid van de voorhanden zijnde neurotransmitters verhoogt.

Synthetische SAMe bevat zo’n 45% van de actieve S,S-SAMe vorm en 55% niet-actief R,S-vorm, dat bovendien de werkzaamheid van de S,S vorm hindert.  Natuurlijke SAMe uit brouwersgist bestaat voor 80% uit de in het lichaam actieve S,S-structuur en 20% uit de niet-actieve R,S-vorm.

Aanbevolen dosis: 1200mg per dag.  Mag niet gebruikt worden bij manische depressie.  Best combineren met extra inname van foliumzuur.

 

Het is mogelijk dat MSM of SAMe als zwavelverbinding niet de gewenste werking heeft.  Dit kan te wijten zijn aan hypochloorhydrie (te weinig maagzuurvorming), niet de juiste pH in de maag of de twaalfvingerige darm, pancreasdisfunctie, onvoldoende peptidase-enzymen activiteit, onvoldoende magnesium, vitamine B6, onvoldoende remethylatie van homocysteïne door gebrek aan foliumzuur, vitamine B12, betaïne.

Symptomen van een verstoord methioninestofwisseling, waarvan een aantal overeenkomen met die van hypochloorhydrie en spijsverteringsstoornissen, zijn hoofdpijn, vermoeidheid, myopie, spierpijn, spierzwakte, oogproblemen.

 

 

Cofactoren en synergisten bij de kraakbeenvorming:

·         Mangaan cofactor bij glycosyltransferase enzymen, nodig bij de aanmaak van chondroïtinesulfaat en vorming van glycosaminoglycanen en zo bij de aanhechting van suikers aan het collageen in kraakbeen. Verhindert vervorming van kraakbeen onder druk.

·         Silicium vormt bruggen tussen collageenvezels, wat zorgt voor de onderlinge samenhang en stevigheid van het collageennetwerk.  Speelt een rol bij de structuur van elastine, collageen, keratine.  Zie ook de tekst over silicium op de website.

·         Vitamine C noodzakelijk voor de vorming van collageen; transporteur van sulfaatgroepen in de productie van glycosaminoglycanen, cofactor in de crosslinking van collageenvezels.

·         Magnesium noodzakelijk voor de vorming van collageen

·         Vocht

·         Vitamine B12 beschermt en herstel zenuwvezels.  Zenuwbanen kunnen nl in de knel zitten bij slijtage en inzakking van de tussenwervelschijven.

·         Niacinamide of vit B3 vormt NAD, een electronendrager belangrijk voor de productie van energie voor opbouw en herstel van weefsels.  Het zorgt voor een betere beweeglijkheid, soepelheid in gewrichten, werkt ontstekingsremmend en pijnstillend.

·         Pantotheenzuur of vit B5 draagt bij tot een normale vorming van kraakbeen en is belangrijk voor wondheling.

·         Pyridoxaal-5-fosfaat of vit B6 is een coenzyme bij vele metabolische proceesen vnl bij het aminozuurmetabolisme

·         Zink speelt een rol bij de vorming van collageen, maar begunstigt de oplossing van mineralen in de beenstructuur wat bijdraagt tot vernietiging van de matrix en demineralisatie.

·         Koper

·         Selenium

·         Vitamine A, E als bijkomende antioxidanten voor het beschermen van kraakbeen tegen vrije radicalen, zie de tekst op de site over antioxidanten

·         Vitamine C zet lysine en proline via enzymes om in hydroxylysine en hydroxyproline die bouwstenen zijn van collageen, en dus ook nuttig voor een stevige arteriewand

 

Opmerking:

Het is aangewezen de arts te raadplegen ivm het gebruik en dosis van glucosamine, chondroitine, MSM, SAMe en de cofactoren of synergisten en hun geschiktheid of risico’s bij bepaalde aandoeningen, of bij zwangerschap en borstvoeding.  Interacties met geneesmiddelen of onderzoekingen zijn steeds mogelijk, bvb. met kaliumsparende diuretica, bloedverdunners of leverfunctietesten.

Het is mogelijk dat men aanvankelijk enige maag- of darmstoornissen ervaart bij gebruik van MSM.  Desgevallend de dosis verlagen.

 

 

Geraadpleegde bronnen:

Desmyter, P., Gewrichtsvoeding bij artrose en artritis, in: BioGezond, V, nr.5, pp.14-18

Prinsen, H., Seminarie “Nieuwe strategieën bij reumatische aandoeningen”, Schilde, 2009

Reader’s Digest, Gezonde spieren, botten en gewrichten, The Reader’s Digest Uitgeversmaatschappij, Amsterdam/Brussel, 2008

 

 

© Luc Van Oost – gezondheidstherapeut – www.lucvanoost.be

Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd en mag op geen enkele wijze worden vermenigvuldigd of doorgegeven worden aan anderen zonder toestemming van de auteur.

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.  Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.  De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.  Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.  De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.