Lage rugklachten

 

Samenvatting

 

Voor lage rugklachten zijn er diverse oorzaken die zich situeren op het vlak van verkeerde lichaamshouding, te weinig beweging, te zwakke spieren, geen ergonomisch slaap- en zitmeubilair, werkhouding, constitutie en enkele aandoeningen.

Naast klassiek geneeskundige hulp en kinesitherapeutische mogelijkheden, zijn er in de natuurgeneeskunde allerlei adviezen mogelijk die gericht zijn op zelfzorg, vb gedragstherapie, massage, Bachbloemen voor psychische thema’s, fytotherapie, voedingsadviezen.

 

 

Inleiding

 

De wervelkolom is een ingenieuze structuur en biedt bescherming aan het ruggenmerg, vormt een aanhechtingspunt voor vele spieren, staat voor stevigheid maar ook voor soepelheid, en geeft steun aan hoofd, romp, ribbenkast.

Lage rugpijn komt het meest voor, gevolgd door pijn in de nek, bovenaan de rug of in de middenrug. 

De belangrijkste oorzaak of beïnvloedende factor is een slechte houding, te wijten aan verkeerd gebruik van de rug bij de dagelijkse activiteiten en het werk.  Honderden keren per dag de rug verkeerd gebruiken leidt uiteindelijk tot ernstige klachten.  Verder komen overgewicht en gebrek aan lichaamsbeweging het meeste voor als oorzaken.

De spieren die vaak slecht ontwikkeld zijn, zijn de rugspieren en de m. transversus abdominalis en obliquus.  Een aantal mensen doen buikspieroefeningen, maar geen rugspieroefeningen, dit is verkeerd, want het zorgt voor een onevenwicht.

De ideale lichaamshouding is een houding die zelfvertrouwen uitstraalt: hoofd rechtop, borst vooruit, schouders achteruit, buik ingetrokken.  Zo wordt de wervelkolom het minste belast.

 

De laagste wervels zijn het grootst, omdat ze het meeste gewicht dragen.  Het lichaamsgewicht speelt zeker een rol, maar ook het psychisch “gewicht” dat men draagt, nl. hoeveel hooi men op de vork neemt, is men de vuilbak van anderen, doet men teveel voor anderen en te weinig voor zichzelf, zijn de kinderen zelfstandig of doen ze continu een beroep op ma of pa voor alles en nog wat, hulpverlenend beroep, dienstverlenend beroep, enz.

 

Belg heeft vaak pijn

Volgens de gezondheidsenquête in 2004 had 24% van de bevolking te kampen met chronische pijn.  Vier jaar later is dat percentage opgelopen tot 28% terwijl het stabiel bleef tussen 1997 en 2004.  Zowel bij mannen als bij vrouwen uit chronische pijn zich in lagerugproblemen.  Artrose, allergie, hypertensie en nekproblemen vervolledigen de top vijf van chronische aandoeningen.

(Bron: Dialoog & Gezondheid, nr. 264, april 2010, p. 24)

 

Mogelijke oorzaken en beïnvloedende factoren:

·         Lichaamshouding

·         Langdurig of geforceerd afwijken van natuurlijke kromming van de rug

·         Bierbuik; overgewicht verhoogt de druk op de wervelkolom (elke kg teveel is 4 kg voor je wervelkolom; weeg je 10kg teveel, dan is dat 40kg extra ballast voor je rug!)

·         Spiertonus

·         Slaaphouding

·         Houding aan bureau, computer

·         Geen ergonomische stoel

·         Slechte kwaliteit matras

·         Mate van lichaamsbeweging

·         Teveel zitten

·         Ongeval

·         Vermoeidheid

·         Te zwaar werk en verkeerd gebruiken van de rug vb bij tillen, in auto stappen, uit bed stappen, poetsen, e.v.a.

·         Bekkeninstabiliteit, bekkentorsie

·         Problemen met voeten vb. platvoet

·         Aangeboren afwijking

·         Artrose

·         Osteoporose

·         Discusproblematiek

·         Hyperlaxiteit of hypermobiliteit

·         Psychisch: weinig zelfvertrouwen, lage eigenwaarde, schokkende gebeurtenis, stress

·         Bijnieren

·         Verzuring; zuur-/basenevenwicht

 

 

Therapeutische mogelijkheden

 

 

Gedragstherapie

·         Afwisseling van lichaamshouding, vermijden te lang in dezelfde houding te zitten; opstaan en enkele oefeningen doen, wat stretchen, wandelen,...

·         Continu bewust zijn van je rug en de juiste houding ervoor zoeken: vermijd vooral torsie in het bekken of lage rug en met gekromde rug voorover te buigen of te staan

o   correct instappen in de auto

o   slaaphouding

o   benen spreiden voor de lavabo of gootsteen

o   één been op een bankje of kistje zetten bij het strijken of afwassen

o   wigvormig kussen op een stoel leggen

o   lange stelen voor bezem en aftrekker

o   lage tafels op blokken zetten

o   kniestoelen (de beste zijn de schommelvorm)

o   één been buigen in de knie en één been gestrekt achteruit om iets uit de koelkast te nemen

o   ervoor zorgen dat de meest gebruikte voorwerpen uit de kast of het boekenrek op de juiste hoogte staan en niet onderaan

o   bij het ramen poetsen in de hoogte op een stoel of trapladdertje staan, ook om de schouders te sparen; het is beter om de armen niet boven schouderhoogte te heffen bij het werken

o   bij het plat op de rug liggen een dik kussen onder de knieën leggen

o   bij het opstaan uit een stoel niet hoofd naar beneden maar hoofd moet rechtop blijven

o   af en toe een zitbal gebruiken

o   één voet in de kast bij het afwassen

o   verplaats je voeten in de richting waarheen je iets zet met je handen (altijd torsie in het bekken vermijden!)

o   gebruik een toiletverhoger want alle WC’s zijn te laag (de ontwerper was een dwerg)

o   als je iets opraapt, buig dan door je beide knieën, of door het andere been achteruit te zwaaien en indien mogelijk je hand ergens op leunen als steun

o   als je snel iets wil opschrijven in je agenda op je lage tafel, zet dan je beide benen gespreid of buig één knie en strek je andere been achteruit, of zet je tafel op blokken, of ga zitten

o   vermijd koude in de rug

o   gebruik warmte in de rug bij pijn, bvb kersenpitkussen of natuurveenpak of de ouderwetse bouilotte of warmwaterkruik

o   gebruik ‘gliders’ om onder je kasten te kleven op de hoeken om de kasten makkelijker te verschuiven ipv ertegen te wringen als je wil de vloer kuisen of je meubels verzetten

o   ga ook al eens omgekeerd op een stoel zitten met je armen als steunpunt op de leuning

o   ook de barkrukhouding is goed: één been laten hangen met voet op de vloer; kan ook op een tafelrand

o   ... (bij alle mutualiteiten of zorgverzekeraars kan men brochuren krijgen over rugklachten en correcte houding: vraag er één bij je volgende bezoek!)

 

 

Voedingsadviezen

·         Afslanken indien nodig

·         Verbetering van het zuur/basenevenwicht daar lage rugklachten al eens te maken hebben met verzuring

·         Mogelijks anti-inflammatoir voedingspatroon

·         Igv stress: zenuwversterkende voeding

·         Extra omega-3 vetzuren: vette vis of visoliecapsules

·         Zie ook het verband met artrose en osteoporose

 

Ergonomie

·         Deskundig advies inzake matras, slaaphouding, ergonomische stoelen en tafels (bvb. bij de kinesisten en lic. L.O. die werken in de winkels van Sit and Sleep waar men gratis advies kan krijgen en ook een fantastische brochure over de rug)

·         Slaaphouding verbeteren

·         Zorg voor een aangepaste matras

·         Zorg er inderdaad voor dat uw tafel hoog genoeg staat door deze bvb op houten blokken te zetten.  In Zweden schijnen veel mensen tafels te hebben die men elektrisch hoger of lager kan zetten.

·         Het is jammer, maar de meeste zetels en sofa’s zijn te laag, bijna voor iedereen.  Spaar uw knieën, uw rug en uw nek en zet ze op blokken totdat er een hoek van 90° in de knieën is.  Veel zetels en sofa’s zijn ook niet ergonomisch verantwoord voor de rug.  Meer uitleg vindt u bij Sit and Sleep. 

·         Torsie in het bekken kan aangepakt worden door bvb. het dragen van propioceptieve zolen (zie www.aost.be) of door Dornmassage

·         Vermijd het dragen van verkeerde schoenen, bvb schoenen die te smal zijn.  Dit is trouwens een veel voorkomend probleem tengevolge van het feit dat schoenen haast alleen bestaan in lengtematen en niet in breedtematen (de ontwerpers van schoenen hebben allemaal smalle voeten).  Een merk van schoenen met breedtematen is bvb. Jacoform, te verkrijgen bvb in de winkel Nirwana in Wilrijk of in de bio-shop in Schilde

·         Draag geen hoge hakken, dit forceert de voeten, knieën, heupen en de kromming van de wervelkolom.

·         Veel kan reeds preventief gebeuren bij het bouwen van een huis; zo kan men de architect opdracht geven de raamklinken laag te zetten zodat men de armen niet boven schouderhoogte moet heffen, de gootsteen (pompbak of lavabo) in de keuken en de badkamer op aangepaste hoogte te laten maken zodat men niet de rest van zijn leven moet voorover bukken met alle gevolgen voor de rug, idem voor de knoppen of kranen van de radiators van de centrale verwarming, idem voor klinken van deuren.  Idem voor sommige keukenkasten die zich boven schouderhoogte bevinden, deze moeten lager aan de muur bevestigd worden.  Denk er ook aan de trappen lang genoeg te laten maken, dit vergroot het steunvlak voor de voeten en vermindert het risico op vallen.

·         Heeft het u nooit verwonderd dat het vriesvak van de koelkast zich bovenaan bevindt en de koelruimte onderaan terwijl men het meeste nodig heeft uit het koelkastgedeelte en het minst uit het vriesvak?  Elke keer weer opnieuw moet u voorover bukken om iets uit de koelkast te halen.  Dit bevestigt mijn stelling dat ontwerpers zeer vaak hun eigen ontwerpen niet gebruiken, anders zouden ze weten wat eraan mankeert.  Gelukkig zie ik nu al enkele koelkasten op de markt verschijnen, waar het vriesvak onderaan is en de koelruimte bovenaan.

 

Fytotherapie

·         Regeneratie van de bijnieren die verzwakt raken door chronische stress mbv fytotherapie, relaxatietherapie, rust, vakantie

·         Pijnbestrijdende planten: salix alba (witte wilg), etherische olie van nootmuskaat (belangrijk anti-inflammatoire plant), duivelsklauw (harpagophytum), geelwortel (curcuma), zwarte spar (picea mariana)

 

 

Emotioneel leven

·         Bachbloemen voor psychische thema’s zoals laag zelfbeeld, minderwaardigheidsgevoelens, weinig zelfvertrouwen, enz.

·         Verbeteren van de lichaamshouding, met aandacht voor de psychische parallel, nl mate van zelfvertrouwen, eigenwaarde, zelfbeeld

·         Stressreductie of mindfullness bvb onder begeleiding van een arts (bvb Sint-Elisabethziekenhuis in Antwerpen olv dr. Maex)

 

© info@lucvanoost.be

Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd en mag op geen enkele wijze worden vermenigvuldigd of doorgegeven worden aan anderen zonder toestemming van de auteur.

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.  Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.  De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.  Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.  De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.

 

 

 

Kinesitherapie

·         Volg lessen rugschool!  Dit is erg belangrijk.  Zo zult u leren hoe uw rug correct te gebruiken bij het dagelijks werk en inzien dat u wellicht honderden keren per dag uw rug verkeerd hebt gebruikt en begrijpen dat dit niet anders kan dan tot klachten leiden.  Een aantal ziekenfondsen/zorgverzekeraars bieden lessen rugschool aan, maar ook sommige ziekenhuizen.

·         Meer regelmatige lichaamsbeweging zoals wandelen, fietsen, zwemmen om de conditie van de spieren te verbeteren

·         Indien vastgesteld wordt dat uw buik- en rugspieren te zwak zijn, kunt u een aangepast en veilig trainingsprogramma volgen onder begeleiding van kinesisten en een arts in de fysische geneeskunde, vb in de vorm van de David Backtraining of Genius-training te vinden in verschillende ziekenhuizen (vb Sint-Augustinus Wilrijk,...)

·         Vroeger hield men de idee aan van rust en beperkte lichaamsbeweging ter behandeling van chronische rugpijn.  Nu is men tot de vaststelling gekomen dat men beter multitherapeutisch werkt: meer bewegen, afslanken, rusten, slaaphouding, werkhouding, ergonomie, rugschool, versterking van te zwakke spieren, medicatie, massage,...

·         Massage

·         Manuele therapie

·         Inversietherapie: hier gaat men op een plank liggen die je langzaam kan kantelen tot je omgekeerd hangt.  Dit geeft een tractie op de ruggewervels zodat de tussenwervelschijven terug ruimte krijgen.

(zie http://www.teeterltd.com/retailer_support/.../IIL/.../DUT_BenSumIIL.pdf‎)

 

Geraadpleegde literatuur:

S.n., Dossier rugpijn, Ledenblad van de Landsbond van Liberale Mutualiteiten, mei-juni 2009, pp. 4-5

www.aost.be

www.dewegnaargezondheid.com

www.jacoform.be

www.david.de

www.sit-and-sleep.be

 

 

© Luc.van.oost2@telenet.be

Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd en mag op geen enkele wijze worden vermenigvuldigd of doorgegeven worden aan anderen zonder toestemming van de auteur.

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.  Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.  De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.  Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.  De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.