Dementie

 

Samenvatting

Symptomen

Oorzaken en beïnvloedende factoren

Behandelingsmogelijkheden

 

Samenvatting

 

Dementie, waaronder de ziekte van Alzheimer, is een invaliderende aandoening die zo’n 5% van de mensen boven de 65 treft.  Om misverstanden te voorkomen dient een differentiële diagnose gesteld te worden.

De symptomen situeren zich op het vlak van de hersenfuncties met gevolgen voor het denken, het geheugen, het gedrag, het gevoelsleven, het sociaal leven, het dagelijks functioneren en de omgeving.

Er is een brede waaier van mogelijke oorzaken en beïnvloedende factoren op diverse terreinen zoals andere aandoeningen, voeding, zware metalen, milieuvervuiling,

De klassieke behandeling bestaat uit herinrichten van de omgeving, van de communicatie, opvang door de familie, gezinshulp, revalidatie, medicatie, psychotherapie

Aanvullende mogelijkheden worden geboden door voedingstherapie, fytotherapie, homeopathie, voedingsaanvullingen, Bachbloemen.  Massage kan heel aangenaam zijn, als de patiënt dit graag heeft.

 

 

Symptomen:

 

Bij dementie doet er zich een langzame aftakeling voor van hersenfuncties.  Er komen steeds meer moeilijkheden voor op het vlak van:

·         Geheugen: vlug vergeten, geen nieuwe dingen kunnen leren, zich iets niet meer kunnen herinneren van lang geleden, mensen niet meer herkennen, verdwalen,…

·         Abstract denken: alles letterlijk opvatten, geen verschillen en overeenkomsten kunnen ontdekken

·         Problemen oplossen; beslissingen nemen

·         Herkennen of benoemen van mensen of voorwerpen

·         Uitvoeren van bepaalde vaardigheden vb. zich aankleden, eten, bad nemen worden onhandig

·         Spreekmoeilijkheden

·         Oriëntatie: in tijd, plaats

·         Andere lichamelijke functies: vermagering, stramheid, incontinentie

·         Hallucinaties, irrationeel gedrag

 

Het dagelijks functioneren in het huishouden, het werk, de relaties raakt gestoord.  Er doen zich veranderingen voor in de persoonlijkheid vb. van introvert naar extrovert, van netheid naar slordigheid.  Er treedt langzaam een controleverlies op van het fatsoen, het beheersen van driften.

Deze aandoening betekent een belasting voor de familieleden, die zich machteloos voelen en schrijnende situaties kunnen meemaken.

 

Er wordt geschat dat in België zo’n 200.000 mensen lijden aan dementie, waarvan 100.000 aan de ziekte van Alzheimer.  Door de veroudering van de bevolking zal dit aantal verder toenemen.  Vijf procent van de mensen boven 65 en twintig procent van de mensen boven 80 vertonen dementie.

 

Men dient het onderscheid te maken met goedaardige vergeetachtigheid ten gevolge van ouderdom, acute verwardheid als reactie op een tijdelijke lichamelijke kwaal, depressie, hardhorigheid.  Een vroege diagnose door de arts is belangrijk om vergissingen en misverstanden te voorkomen, de zieke tijdig te onderzoeken,  te behandelen en ondersteunen.  Er bestaan een 30-tal soorten dementie.

 

 

Mogelijke oorzaken en beïnvloedende factoren:

 

·         Ziekte van Alzheimer

·         Multi-infarct dementie: afsterven van hersencellen tengevolge van te weinig doorbloeding van de hersenen, leidend tot meerdere herseninfarcten.

·         Verminderd aantal neurotransmitters

·         Atherosclerose

·         Diabetes

·         Tumor

·         Intoxicatie door alcohol, zware metalen zoals lood; bepaalde geneesmiddelen

·         Aluminium is giftig voor de hersencellen; uit diverse bevolkingsstudies – hoewel niet alle – blijkt een verband naar voren te komen tussen dementie en aluminium. 

·         Kwetsuur vb. hersenschudding, of zelfs licht hoofdletsel

·         Voedingstekorten zoals vitamine B12, B1, B3, foliumzuur, omega-3 vetzuur, lecithine, co-enzyme Q10,...

·         Aandoeningen van het gehoor en het zicht die leiden tot zintuiglijke deprivatie

·         Bepaalde ziektes zoals nierinsufficiëntie, schildklierstoornissen, leveraandoeningen, ziekte van Parkinson

·         Emotionele aandoeningen zoals depressie, eenzaamheid

·         Aftakelingsziekten zoals ziekte van Pick, ziekte van Huntington

·         Infecties zoals HIV, encefalitis, meningitis, Creutzfeld-Jacob

·         Aantasting van de hersenen door vrije radicalen; dit zijn sterk reactieve bijprodukten van de energieproductie, die tegenwoordig aangezien worden als de wortel van hersenstoornissen zoals de ziekte van Parkinson, ziekte van Alzheimer, M.S., enz.  De hersenen hebben een hoge concentratie aan vetzuren, die makkelijk oxideren onder invloed van vrije radicalen.  Voor meer uitleg verwijs ik naar de tekst over antioxidanten elders op de site.

 

 

 

Ziekte van Alzheimer

 

De langzame aftakeling van cognitieve functies, vooral van het geheugen, leiden tot een aantasting van het dagelijks functioneren, de persoonlijkheid, en de sociale relaties met verlies van fatsoen, opstandigheid, angst, boosheid, onmacht, controleverlies, ontkenning, onrust, achterdocht, verwarring, vereenzaming, gebrek aan inzicht in het gevoelsleven van anderen, meer en meer in het verleden leven, enz.  Er is een preseniele vorm die begint vóór 65 jaar en een seniele vorm die begint na 65 jaar.  In een kwart van de gevallen is iemand anders bekend in de familie met deze aandoening.  De ziekte is onomkeerbaar en duurt gemiddeld zo’n 10 jaar, eindigend met bedlegerigheid, coma en de dood.

 

Mogelijke oorzaken en beïnvloedende factoren:

 

·         Afsterven van hersencellen in de hersendelen die het cognitief functioneren regelen, afzetting van amyloïd in plakken; hierdoor worden minder neurotransmitters voorhanden en zenuwprikkels slechter of niet doorgegeven

·         Beroerte  

·         Tekort aan neurotransmitters

·         Erfelijke factor

·         Virussen

·         Intoxicatie door aluminium in het drinkwater, kookpotten, en door vroegere nierdialyse waarbij aluminium gebruikt werd als filterelement.

·         Psychische factoren

·         Auto-immuunziekte

 

 

 

 

Behandeling:

 

Klassiek

·         Herinrichten van de omgeving rond de patiënt; zorgen voor een vaste routine, geheugensteuntjes zoals identificatieplaatjes voor keuken, badkamer e.d., verminderen van risico op ongevallen, materiaal dat kan gebruikt worden bij de voeding, hulpmiddelen bij incontinentie, enz.  De dementerende een kaartje bij zich laten dragen met naam, adres, telefoon van een familielid.  Gevaarlijke en giftige producten zoals waspoeder, schoonmaakmiddelen, enz. of medicatie achter slot en grendel bewaren.

·         Opvang zolang mogelijk door de familie in eigen vertrouwde omgeving.  Nadeel is de belasting van de familieleden, die vermoeid raken door de extra zorg, te kampen krijgen met gevoelens van onzekerheid, ongeloof, verwarring, kwaadheid, angst, schuldgevoelens, ongeduld, ontluistering.  Deze kunnen steun en begeleiding vinden bij de Alzheimer Liga.

·         Familie en vrienden kunnen de patiënt tegemoetkomen door traag en in korte zinnen te spreken, oogcontact te zoeken, woorden te begeleiden met gebaren, te praten over gevoelens, door nabij te zijn, lichaamscontact, te praten met een kalme en vertrouwenwekkende toon.

·         Revalidatie waarbij de mogelijkheden van de patiënt worden onderhouden en bevorderd

·         Medicatie om de overdracht van signalen in de hersenen te verbeteren

·         Psychotherapie in de vorm van realiteitsoriëntatietraining, geheugentraining, muziektherapie en van behandeling van onverwerkte emoties als gevolg van traumatische levensgebeurtenissen die een mogelijke oorzaak of beïnvloedende factor zouden kunnen zijn van dementering volgens deze visie

 

 

 

 

 

Complementaire mogelijkheden

 

In het natuurgeneeskundig consult wordt na de anamnese een multitherapeutische plan opgesteld.  Bij dementie is voedingstherapie bijzonder waardevol, aangevuld met fytotherapie, voedingsaanvullingen gericht op het verbeteren van de hersenfuncties en ontgifting, en Bachbloemen.  Aangepaste   massage is ook mogelijk als de patiënt dit aangenaam vindt.

 

Fytotherapie:

·         gebruik van ginkgo biloba of vinca minor, dat de doorbloeding in de hersenen verbetert

·         druivenpittenextract als leverancier van antioxidanten met beschermend vermogen van de hersencellen

·         siberische ginseng stimuleert de hersenfuncties, net zoals gotu kola, kaneel, hyssop, guarana, kaneel, rhodiola, salie, tijm, kruidnagel, groene thee

 

Homeopathie:

uit te zoeken door een arts

 

Kruidenadviezen

·         knoflook en rozemarijn om de doorbloeding te verbeteren

·         gebruik van groene thee en curcuma als leverancier van antioxidanten

 

Voedingsadviezen:

·         algemeen gezonde voeding met veel groente, fruit, aardappelen, olijfolie, kruiden, noten, verzuurde melkproducten, volle granen, weinig vlees, vette vis, paddenstoelen, enz.  Zie bvb de teksten “Wat moet ik eten?” en “Overzicht gezonde voedingsmiddelen”

·         zenuwversterkende voedingsmiddelen rijk aan vitamine B, lecithine, omega-3 vetzuren, vitamine E, magnesium, enz.

·         vermijden van suiker, dé vitaminen- en mineralenrover bij uitstek, en zijn toepassingen zoals taart, gebak, confituur, choco, ijscrème, enz;   Algemeen advies: blijf weg uit de patisserie

·         vermijden van alcohol, koffie, gewone thee. 

·         gezonde vetten spelen een belangrijke rol, zie de uitvoerige tekst over vetten en cholesterol; omega-3 vetzuren zijn noodzakelijk voor een goed functioneren van de hersenen

·         tarwekiemolie voor de lecithine en vitamine E

·         lijnzaadolie als leverancier van omega-3-vetzuren

·         vermijd aluminium:

o   vermijd kookmateriaal in aluminium; verkies roestvrij staal en de GreenPan, zie de tekst over kook- en verpakkingsmateriaal

o   vermijd aluminium drankblikjes, zeker als er zure dranken in zitten (frisdrank: fosforzuur)

o   chinese of zwarte thee bevat veel aluminium

o   dit geldt ook voor sommige kruiden zoals laurier, tijm, basilicum, oregano maar deze worden slechts in kleine hoeveelheden gebruikt.

o   grootste bronnen van aluminium zijn cosmeticaproducten, bepaalde medicijnen, voedseladditieven, bakpoeder.

o   het blijkt trouwens ook dat aluminiumverbindingen via de huid gemakkelijker worden opgenomen dan via de spijsvertering. Kijk de volgende keer dat je handzeep, deodorant, en andere toiletartikelen koopt eens op de verpakking naar de samenstelling. Wedden dat je er ergens het woord aluminium in tegen komt? Kook trouwens ook niet in aluminium potten!

(http://users.pandora.be/multiple.sclerose/ontgiftingHg.html)

o   silicium is nuttig tegen de toxiciteit van aluminium omdat silicium de opname van aluminium in de ingewanden verlaagt en de hersenplaques zou kunnen oplossen.  Bier bevat tot 10mg silicium, maar kan ik niet aanbevelen omdat het een vitaminen- en mineralenrover is en alcohol hepatotoxisch is (giftig voor de lever).  Hoe dan wel extra silicium binnenkrijgen op een gezonde manier: zie de tekst over silicium.

o   Appelzuur vermindert bepaalde symptomen van pijn, is een sterke ontgifter van aluminium, en maakt deel uit van de citroenzuurcyclus

·         laat u niets wijsmaken en vermijd het drinken van leidingwater

·         vermijd sigarettenrook. Bevat ook cadmium.

·         Eet de schillen van blauwe duiven mee op omwille van de resveratrol, dat het verwijderen bevordert van het beta-amyloïde eiwit dat zo’n grote rol speelt bij het ontstaan van Alzheimer

·         Broccoli bevordert de oxiginatie (zuurstofvoorziening) van de hersenen en bevat veel antioxidanten

·         Dr. Hans van Montfort op www.cigmtr.nl in het kader van natto:

 

Amyloid

Er zijn een aantal ziektebeelden waar een eiwitrijke amyloidlaag neerslaat. Dit gebeurt bij amyloidose (Besnier Boeck), maar ook bij Alzheimer, autisme, ADHD en andere neurologische aandoeningen. Het blijkt dat nattokinase ook deze eiwitten kan afbreken met soms zeer goede resultaten in de verbetering van het ziektebeeld.

 

Voedingsaanvullingen:

Op advies van een arts of andere deskundige:

 

·         supplementen met antioxidantia om de schade door vrije radicalen op te vangen: vitamine A, C, E, zink, selenium, mangaan, fytochemicaliën, enz.

·         alfaliponzuur als belangrijkste antioxidant (zie ook de tekst over spinazie)

·         ook groente, fruit, aardappelen, noten, kruiden, tarwekiemolie, enz. zijn rijk aan antioxidantia.

·         ontgifting van zware metalen die voorkomen in plasticverpakkingen, sigarettenrook, chemische landbouw, enz. kan door een arts die hierin gespecialiseerd is (chelatietherapie).  Ook chlorella is een goede chelator van zware metalen.

·         fosfatidylserine zorgt voor elastische en goed functionerend membranen van de hersencellen en een goede potentiaaloverdracht.  Acetyl-carnitine aorgt voor een betere energieproductie en zuurstoftoevoer waardoor de reactiesnelheid verbetert.  Beide verbeteren de neurogene werking van de hersenen.

·         lecithine  De hersenen bestaan voor 40% uit lecithine.

·         Alfaliponzuur is één van de sterkste antioxidanten en kan zenuwcellen beschermen tegen vrije radicalen.  Voor meer uitleg over de talrijke nuttige functies van alfaliponzuur, zie de tekst over spinazie, een rijke bron hieraan.

·         Co-enzyme Q10

·         fosfatidylcholine, een onderdeel van lecithine draagt bij tot de instandhouding van gezonde celmembanen en zenuwbanen, herstel en bescherming van de myeline rond zenuwvezels, overdracht van zenuwprikkels, toename van acetylcholine in de hersenen, emulgeren van bloedvetten en cholesterol

·         choline, bestanddeel van lecithine (fosfatidylcholine), belangrijk ter voorkoming van leververvetting, voor nieren, pancreas, geheugen, groei, ontwikkeling.  Opgenomen door lever, nieren, hersenen, placenta, melkklieren.  Oxideert tot betaïne, van belang voor het functioneren van de nieren.  Uit betaine en homocysteine wordt het aminozuur methionine gevormd.  Zo werkt het, samen met foliumzuur en B12 als cofactoren, als methyldonor voor lichaamsprocessen.  Bij een tekort aan choline:

            Dagelijkse dosis +/- 400-500mg

Functies:

Bronnen: eidooier, kikkererwten, kolen, linzen, rijst, soja, lecithine, bonen, erwten, bloemkool, lever.

 

·         Supplementen met resveratrol

 

 

Bachbloemen:

Individueel te bepalen, met aandacht voor verlies, verwerking van het verleden, de psychische ontwikkeling in de loop van het leven, overgang naar een nieuwe levensfase, het innerlijk kind, opnemen of ontwijken van verantwoordelijkheden, machteloosheid, zichzelf verbergen, contact met diepere kern, contact met het spiritueel aspect van het leven

 

Symboliek

 

De poging opgeven om zo door te gaan als men tot dusver heeft gedaan; de alledaagse dingen naar het tweede plan schuiven en zich aan de verwerking van het verleden wijden; het gaat nu alleen nog maar om de grote verbanden, de structuren van het leven; het kleine goed moet genegeerd of vergeten worden; alles wat niet essentieel is, de aardse gedaanten betreffend, vergaat, het essentiële (de psychische ontwikkeling) blijft lang bewaard; vraag: “wat ben ik (in) mijn leven schuldig gebleven?”

Het intellect en de rede op de tweede plaats stellen, de wereld aan gene zijde van het zichtbare waarnemen en serieus nemen; de verantwoordelijkheid in de opeenvolging der generaties doorgeven; in plaats van vlucht bewuste terugtrekking in de bejaardenrol; inkeer, terugkeer naar huis

Vervulling:

Op het geestelijk-psychisch vlak realiseren wat bij dementie tot de hersenen beperkt blijft:

“als ge niet omkeert en weer wordt als de kinderen, zult ge het koninkrijk der hemelen voorzeker niet binnengaan”, eenvoudig van geest, verstandig in plaats van simpel worden.

(Dalhke, R., Ziekte als symbool, p.174-175)

 

Vlucht uit de realiteit, verantwoordelijkheden ontlopen

Ze voelen zich niet langer thuis hier, wensen niet langer deel te nemen aan

Het aardse als ballast beschouwen, minderwaardig aan de hemel daarboven

Ze vrezen als ze uit hun schulp zouden komen, het deksel op hun kop zou vallen

Men heeft macht en kracht slechts buiten zichzelf gevonden, niet in zichzelf; men is er niet in geslaagd in kontakt te komen met zijn diepste goddelijke kern

Men heeft veeleer onbewust dan bewust geleefd

Geconfronteerd met eigen onmacht; krampachtig forceren om ergens greep op te krijgen, als dat niet lukt, dan sluit ik me maar af.  Het is de enige manier die dan nog overblijft om de omgeving te manipuleren

Het vrolijke kinderlijke werd vaak onderdrukt achter een te hard masker; een onbewust verlangen dit weer te mogen beleven, roept dementie, kindsheid op.

 

Intense aanwezigheid in het leven, deelnemen aan sociale gemeenschap, jezelf niet buitensluiten

Je bent meester van je leven die je richting dient te geven die  jij wenst.

Durf liefde uit te wisselen.

Duw het kinderlijke niet weg, maar integreer deze eenvoudig mooie gevoelens in je leven.

In spontane vreugde jezelf creatief beleven.

 

(Bron: Beerlandt, Ch.)

 

 

Adressen

 

Vlaamse Alzheimer Liga vzw

014/435060 of 0800/15225

 

Werkgroep Thuisverzorgers vzw

Groenweg 151

3001 Heverlee

Tel. 046/227337

werkgroep.thuisverzorgers@mantelzorg.be

 

www.remalzheimer.nl

www.mantelzorg.be

www.dementie.be

www.CM.be

 

 

Geraadpleegde literatuur:

 

CM, Folder en Brochure “Dementie”, Dienst GVO CM, Brussel

Faché, W., De zaak aluminium, in: maar Natuurlijk, lente 2009, pp. 38-39

Franckaert, D., Pathologie, Arinus, Genk, s.a.

Haneveld, G.T., Atrium Geneeswijzer, Atrium, Alphen aan de Rijn, 1997

Pietroni, P., De complete familiegids voor alternatieve geneeskunde, Terra/Lannoo, Warnsvelt/Tielt, 1996

Reader’s Digest, Hersenen en centraal zenuwstelsel, Reader’s Digest Uitgeversmaatschappij, Amsterdam/Brussel, 2000

Sharon, M., Alles wat je moet weten over voeding en gezondheid, Zuidnederlandse Uitgeverij, Aartselaar, 2001

Verhelst, G., Groot handboek genesskrachtige planten, Mannavita, Wevelgem, 2004

Vzw Werkroep Thuisverzorgers, De weg kwijt, 2000

Comité Farmacotherapie, Geneesmiddelenwijzer 47, Alzheimer: een hoofd in de mist

 

© info@lucvanoost.be  

Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd en mag op geen enkele wijze worden vermenigvuldigd of doorgegeven worden aan anderen zonder toestemming van de auteur.

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.  Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.  De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.  Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.  De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres