Constipatie

 

Samenvatting

Symptomen

Oorzaken en beïnvloedende factoren

Verwikkelingen

Adviezen

 

Samenvatting

 

Constipatie is een veel voorkomende kwaal, met een aantal vervelende symptomen en verwikkelingen.  Er zijn diverse beïnvloedende factoren die zich situeren op het vlak van voeding, levenswijze, lichaamsbeweging, orgaanfuncties, psychologische componenten.

Deze kwaal is makkelijk te verhelpen door het volgen van een aantal natuurgeneeskundige adviezen.  Deze kunnen bestaan uit voedingsadviezen, drank, beweging, fytotherapie, bachbloesems, relaxatie.

 

Symptomen

 

Darmverstopping of constipatie kan zich uiten door:

 

De regel is: “Bij elke maaltijd hoort een stoelgang”.

Als men 3 keer per dag eet, dient men dus liefst 3 keer stoelgang te hebben.  Sommige mensen zijn het zo gewoon om slechts 1 keer per dag of om de 2 dagen stoelgang te hebben, dat ze niet beseffen dat ze eigenlijk lijden aan constipatie.  Het is nauwelijks voor te stellen dat sommige mensen slechts 1 keer per week of om de 2 weken gaan.  Bijna 1 persoon op 5 en 1 vrouw op 2 heeft last van constipatie.

 

 

Oorzaken en beïnvloedende factoren

 

1.      Te weinig drinken

2.      Te weinig vet in de voeding

3.      Te weinig lichaamsbeweging.  Het vraagt wat creativiteit om meer beweging in het dagelijks leven te krijgen, maar het lukt wel.  Zo kan men bvb. boodschappen doen met de fiets of de benenwagen of een hometrainer installeren voor de TV.

4.      Te droge voeding: teveel brood en andere witte graanproducten (vb deegwaren), kaas, vlees, vis, charcuterie, snoep, enz.  Deze voedingsmiddelen bevatten heel weinig vocht.

5.      Nevenwerking van bepaalde medicamenten vb. tegen depressie, tegen hoest (codeïne),  ijzerpreparaten,…

6.      Te lang ophouden bvb. in sommige beroepen (chauffeur, leerkracht, winkelbediende, kinesist)

7.      Misbruik van laxeermiddelen, die de darmwand irriteren en overstimuleren, leiden tot afhankelijkheid en de darm nog luier maken

8.      Bepaalde gemoedstoestanden en karaktereigenschappen: stress, gejaagdheid, materialisme, pessimisme, melancholie, gierigheid, opkroppen, niet kunnen loslaten, perfectionisme, hardheid, autoritair zijn, koppigheid, verstarring, gebrek aan soepelheid, gespannen, depressie, overbezorgdheid, enz.

9.      Ziekten vb. spastisch colon, diabetes, traag werkende schildklier, dikke darmkanker, depressie

10.  Te veel “stoppende” voedingsmiddelen: graanproducten o.b.v. geraffineerd meel (wit brood, sommige knäckebröd, beschuit, wafels, taart, koeken, deegwaren zoals spaghetti …), suiker en afgeleiden (snoep, gebak, taart, confituur, chocopasta, chocolade, etc.), kaas, eieren, vlees, gevogelte, vis, charcuterie, witte rijst.  Deze voedingsmiddelen werken constiperend omdat ze geen of te weinig ballaststoffen hebben, die volume geven aan de stoelgang en noodzakelijk zijn voor de ontwikkeling van een gezonde darmflora. 

11.  Tijdelijk verschijnsel tijdens maandstonden, zwangerschap, vakantie, verandering van eetgewoonten

12.  Bij kinderen: een te vroege zindelijkheidstraining, wat bij het kind een averechts effect heeft

13.  Door pijn bij de ontlasting bv. door aambeien kunnen sommige mensen de stoelgang langer ophouden

14.  Zwakke leverfunctie heeft een invloed op de darm.

15.  Dit geldt ook voor een zwakke pancreasfunctie.

 

 

Verwikkelingen

 

De dikke darm is eigenlijk de ‘riool’ van ons lichaam.  Als de stoelgang te lang in de dikke darm blijft, kan men terecht komen in een toestand van zelfintoxicatie.  Vanuit de bloedvaten in de dikke darm komen giftige en zelfs kankerverwekkende stoffen terecht in de lever, die deze zal trachten te neutraliseren.  Als dat niet of onvoldoende lukt, komen deze in de verdere bloedsomloop terecht en zo overal in het lichaam.  Niet alleen de lever, maar heel het organisme wordt hierdoor belast. 

Deze zelfintoxicatie kan mede een beïnvloedende factor zijn van talrijke aandoeningen, bvb thv de lever, nieren, maag, zelfs kanker.  Het lichaam zal trachten deze toxines op te slaan in het bindweefsel, spierweefsel, gewrichten; sommige mensen maken extra vet aan of houden vocht vast om deze toxines op te slaan.  Deze toxines kunnen ook psychische reacties uitlokken: geïrriteerdheid, onrust, agressie, stemmingswisselingen, moeheid, gespannenheid, enz.

 

Aangezien het cultureel zo gegroeid is dat mensen in de moderne samenleving heel veel zaken eten die niet geschikt zijn voor het menselijk spijsverteringsstelsel en dit dan bovendien nog allemaal door elkaar eten, dienen we er rekening mee te houden dat een zeker percentage van de eiwitrijke en koolhydraatrijke voedingsmiddelen gaat rotten resp. gisten in de darmen.  Hierdoor is de darmflora heel vaak verstoord.  Onwelriekende gassen zijn hiervan het gevolg en als deze onvoldoende het lichaam kunnen verlaten, worden ze in de bloedsomloop opgenomen met als gevolg hoofdpijnen, huiduitslag, slechtruikende adem, jeuk, misselijkheid, enz.  Onvoldoende productie van spijsverteringssappen kan ook een belangrijke rol spelen in de productie van gassen.

Hoe korter de transittijd van de voedingsmiddelen door het spijsverteringskanaal, hoe minder het kan rotten of gisten en hoe minder toxines in de bloedsomloop terecht komen.

 

De transittijd kan ook vertraagd worden door oude verharde, uitgerotte en nooit uitgescheiden faeces klevend aan de wanden van de dikke darm.  Door dit oud materiaal en ook een verminderd aantal lactobacillen in de darmflora, neemt ook de resorptie van bepaalde voedingsstoffen af, zoals vitaminen, enzymen en aminozuren met mogelijke tekorten als gevolg.  

Deze laag oude faeces vermindert ook de zuivering van het lymfesysteem, waardoor de afvoer van toxines uit het inwendig milieu of extracellulair vocht in het gedrang komt.  Hierdoor wordt ook de circulatie van witte bloedcellen doorheen het lymfesysteem en extracellulair vocht bemoeilijkt met als gevolg een verminderde immuniteit of weerstand.  Dit extracellulair vocht vervult een transportfunctie van voedingsstoffen en zuurstof van het bloed naar de cellen en van afvalstoffen en koolzuur van de cellen naar het bloed.  Afvalstoffen worden ook via het lymfesysteem afgevoerd naar de darm.  Kan het lymfesysteem zich onvoldoende zuiveren, dan gaat de lever mee inspringen die toxines via de gal in de dunne darm brengt.  Ook de huid kan een nooduitlaatklep zijn om afvalstoffen kwijt te raken, denken we maar aan uitslag en zweetvoeten.

Zo zien we hoe een overaanbod van toxines via voeding en drank of ook via de ingeademde lucht en de huid, en via de dikke darm (door constipatie) het hele lichaam kan belasten, met een grotere vatbaarheid voor lichamelijke en geestelijke kwalen.

 

Het verschil tussen de klassieke voedingswijze, type boterhammen met confituur, kaas of charcuterie, en een ideaal natuurlijk voedingspatroon aangepast aan iemands constitutie en aanleg voor bepaalde ziekten, kan soms zo groot zijn, dat we er rekening mee dienen te houden dat mensen jaren nodig hebben om over te schakelen.  Sommige mensen zullen er echter nooit in slagen tot een gezond voedingspatroon te komen en kunnen alleen maar symptomatisch behandeld worden.

 

 

Adviezen

 

In het natuurgeneeskundig consult wordt na de anamnese een multitherapeutisch plan opgesteld.  In het geval van constipatie kan dit bvb gaan om voedingsadviezen, kruidenadviezen, Bachbloesems, relaxatie, drankadviezen, bewegingsadviezen.

 

1.      Meer drinken: mineraalarm water, fruitsap, groentesap, kruidenthee.  Ruwe vezels houden nl. vocht vast waardoor de stoelgang meer volume krijgt en zachter is.

2.      Meer vet toevoegen in de voeding, dit verbetert het glijvermogen van de stoelgang

3.     Meer lichaamsbeweging

4.      Vermijden van teveel stoppende voedingsmiddelen: graanproducten o.b.v. geraffineerd meel (wit brood, sommige knäckebröd, beschuit, wafels, taart, koeken, deegwaren zoals spaghetti …), suiker en afgeleiden (snoep, gebak, taart, confituur, chocopasta, chocolade, etc.), kaas, eieren, vlees, gevogelte, vis, charcuterie, witte rijst.  Deze voedingsmiddelen werken constiperend omdat ze geen of te weinig ballaststoffen hebben, die volume geven aan de stoelgang en noodzakelijk zijn voor de ontwikkeling van een gezonde darmflora.

5.      Meer vochtrijke voeding gebruiken zoals fruit, groente, aardappelen, karnemelk, yoghurt; hiermee zal men sterk het zuur-/basenevenwicht verbeteren, het belangrijkste voedingsprincipe

6.      Met de huisarts bespreken van de medicatie

7.      Goed luisteren naar de reflex om te “gaan”: voel je dat je moet gaan, doe het dan en wacht niet te lang.  Wat voor beroep men ook heeft, iedereen heeft recht om te “gaan”.  Als een reflex niet beantwoord wordt, verdwijnt ze op langere termijn.  Ze kan echter ook terug aangeleerd worden. Neem je tijd voor de stoelgang ipv je te forceren omdat je geen tijd hebt.

8.      Specifieke behandeling van stress, depressie, ziektes

9.      Gebruik van voeding rijk aan ballaststoffen: groente, fruit, aardappelen, volle granen, noten, en verminderen van voeding arm aan ballaststoffen die meestal ook arm is aan vocht

10.  Ontspanning of relaxatietherapie om beter te leren omgaan met stress

11.  Voor ongunstige persoonlijkheidseigenschappen kan men hulp vinden bvb bij de Bachremedies, zie het artikel hierover op de site.

 

Samengevat: langzaam overschakelen naar een gezonde meer natuurlijke voeding met minder geraffineerde en constiperende voedingsmiddelen, meer vochtrijke en ballaststoffenrijke voeding en meer lichaamsbeweging.

 

 

Er bestaan ook enkele specifieke remedies:

 

1.      Gebruiken van olijfolie

2.      Een glas lauw water drinken op nuchtere maag

3.      Specifieke voedingsmiddelen met een laxerende werking: peren, druiven, pruimen, vijgen, dadels,  aardbeien, frambozen, noten vooral walnoten, melasse (rietsuikerstroop), bessen, kersen,...

4.      Gebruik van probiotica (darmbacteriepreparaten) of Komboecha-drank.

5.      Zure voedingsmiddelen (zuur heeft een prikkelende werking op de darm): karnemelk, yoghurt, Komboecha,  citrusvruchten zoals sinaasappel, pompelmoes; frisdranken (hoewel we die om andere redenen niet kunnen aanbevelen), zuurkool

6.      Vermijd zemelrijke producten omdat deze de darm kunnen irriteren en kunnen zorgen voor een vermindering van de opname van voedingsstoffen omdat zemelen het peristaltisme van de darm te veel verhogen.

7.      Spirulina of chlorellatabletten als natuurlijk voedingssupplement verbeteren de stoelgang en brengen een belangrijke hoeveelheid mineralen, vitaminen en chlorofyl aan.

8.      Een kop koffie op de nuchtere maag is een bekende remedie voor sommige mensen, maar niet voor iedereen en kunnen we om andere redenen niet aanbevelen.

10.  Kruidenthee voor een betere stoelgang met vuilboom-bast, senna-blaadjes, rabarber-wortel, lijnzaad-slijmen, of andere.  Hiervoor dient men echter een apotheker of kruidendeskundige te raadplegen  omdat er kruiden zijn die niet gebruikt mogen worden bij zwangerschap, aambeien, maandstonden, enz.

11.  Kruidenthee om ontgiftingsreacties zoals hoofdpijn, huiduitslag, slaapstoornissen enz. te verminderen of vermijden, bvb. rozemarijn, paardebloemwortel, berk, gentiaanwortel, brandnetel.

12.  Ondersteuning van de ontgiftingsfunctie van de lever met paardebloem, artisjok, rammenas, enz.  Van rauwe rammenas kan best slechts een klein schijfje nuttigen gezien de sterke werking op lever en gal.  Van gekookte rammenas kan men meer gebruiken.

13.  Toepassen van goede voedselcombinaties om het aantal afvalstoffen tijdens de vertering en de  productie van gassen (winderigheid) te verminderen

14.  Reinigingskuur met hoge darmspoelingen die ook het oude vastgekoekte materiaal uit de dikke darm kan verwijderen.  Adressen zijn te verkrijgen bij www.europeseacademie.be

15.  Manuele lymfedrainage om het lymfesysteem te helpen zich te zuiveren

16.  Hydrotherapie of sauna o.a. om afvalstoffen via de huid kwijt te raken en de doorbloeding te stimuleren.

17.  Het is ook mogelijk om de bekkenbodemspieren te trainen onder begeleiding van een kinesist indien deze spieren verzwakt zijn door een sedentair leven, bedlegerigheid, enz.  Eveneens kan men aangeleerd krijgen hoe zichzelf een buikmassage te geven, en de buikademhaling te gebruiken die de buikorganen een natuurlijke massage geeft in tegenstelling tot de oppervlakkige borstademhaling die bij de Westerse mens al te vaak voorkomt.

18.  Enkele voedingsmiddelen en kruiden voor de dikke darm zijn: asperges, bosbes, brandnetelblad-poeder, kamillebloemen, kummelzaad, lavas, citroenmelisse

19.  Er betaan ook enkele goede fytotherapeutische en homeopathische hulpmiddelen ter ondersteuning en stimulering van de darmperistaltiek en -flora, op advies van arts, apotheek of deskundige.

20.  Voor de lever kan men ook allerlei hulpmiddelen gebruiken, bvb. peren, ramenas, artisjok, radijs, prei, wortelsap, goede vetten, waterkers, witlof, andijvie, paardebloembladpoeder, verse paardebloembladeren, brandnetelbladpoeder, goudsbloem, citroenmelisse, peterselie, curcuma, heermoes, gember, pepermuntblad, vermijden van gebakken voedsel. 

21.  Voor de pancreas is het aanbevolen de voedselcombinaties te volgen, gebruik van industriesuiker en zijn variaties (gebak, cake, koeken, snoep, taart en andere patisserieproducten, confituur, chocopasta, chocolade,...) te vermijden; traag en rustig te kauwen en het voedsel goed met speeksel te vermengen.  Gebruik van karnemelk, papaya, mierikswortel, basilicum, anijszaad, amandelnoten, bosbes, brandnetelkruid, goudsbloem, kervel, kamille-bloemen, lavendel-bloesem, rozemarijn, selderij, peterselie, pepermunt, citroenmelisse, paardebloem.  Ook fytotherapeutische middelen zoals op advies van arts, apotheek of deskundige.

 

 

Geraadpleegde literatuur:

 

CM, Folder “Trage Stoelgang”, Dienst GVO CM, Brussel

De Greef, R., Gastro-intestinale therapieën, s.l., s.d.

Dries, J., Voedingstherapie deel 2, Arinus, Genk, 2000

Joris, S., Buikpijn, leg je er niet bij neer, in: Wellmag, n°14, pp.6-7 

http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=1055

http://www.healthandfood.be/html/nl/article/64/constipatie_voeding.htm

Vogel, A., De kleine dokter, UGN/Sijthoff, Elburg/Amsterdam, 1987

 

 

© info@lucvanoost.bewww.lucvanoost.be

Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd en mag op geen enkele wijze worden vermenigvuldigd of doorgegeven worden aan anderen zonder toestemming van de auteur.

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.  Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.  De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.  Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.  De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.