Artrose

 

Samenvatting

Inleiding

Symptomen

Oorzaken en beÔnvloedende factoren

Behandelingen

 

Samenvatting

 

Artrose komt vaak voor bij oudere mensen, maar ook bij nog jongere mensen en is een vorm van slijtage, die het gevolg is van overbelasting, verkeerde lichaamshoudingen, het algemeen voorkomend gebrek aan ergonomie in het huishouden en op de werkplek, te zwakke buik-, rug- of andere spieren, blootstelling aan koude en vocht, en het rechtoplopen.

Naast de klassieke behandelingen, bestaan er heel wat aanvullende behandelingen gericht op zelfzorg om de pijn te verlichten en verergering te vertragen, zoals warmtetherapie, lichaamsbeweging op maat, ergonomie, rugschool, voedingsadviezen, voedingsaanvullingen.Ook kan er sprake zijn van psychologische componenten.

 

 

Inleiding

 

Artrose wordt gerekend tot de reumatische kwalen en komt veel voor, vooral bij oudere mensen, maar ook bij nog relatief jonge mensen. Het is de meest voorkomende vorm van gewrichtsaandoening.Er is sprake van een langzame slijtage of degeneratie (erosie) van het gewrichtskraakbeen en vorming van nieuw bot (woekering of verkalking), dat de plaats inneemt van het afgeschilferde kraakbeen. Meestal is er een mengvorm met reumatoÔde artritis (ontsteking).Ik verwijs ook naar de tekst over reuma elders op de site en in verband met de kalkstofwisseling naar die over osteoporose, en ivm de lichaamshouding naar de tekst over rugschool.

De gewrichten die het vaakst aangetast zijn, zijn de heup, knie, wervelkolom, handen.

25% van de mannen en 35% van de vrouwen boven 65j wordt behandeld voor artrose.Een andere bron spreekt van 50% van de bevolking boven 60 jaar.80% van de Amerikanen boven 65j heeft artrose.

Men spreekt van primaire artrose zonder duidelijke oorzaak en van secundaire artrose met aanwijsbare oorzaak, nl trauma, overbelasting van een gewricht, defect in de ontwikkeling, stofwisselingsprobleem, hormonaal, congenitaal.

Men ging er vroeger van uit dat artrose stoppen of herstellen niet mogelijk is, nu blijkt dit toch mogelijk te zijn (dr. Prinsen).Kraakbeen bevat geen bloedvaten; de chondrocyten worden gevoed door diffusie, wat maakt dat het herstel langer duurt.

 

Symptomen:

         Pijn vooral in handen, voeten, heupen, schouders, knieŽn, wervelzuil

         Stijfheid in het getroffen gewricht vooral na rust

         Grotere pijn bij belasting van het gewricht; pijn vermindert bij rust

         Verminderde beweeglijkheid

         Braakneigingen en misselijkheid

         Zwelling van het gewricht, vervorming van het bot, instabiliteit, spierzwakte,

         Bursitits, peesontsteking

         Vervorming van het gewricht

         Functieverlies

 

 

BeÔnvloedende factoren:

         Slechte doorbloeding in het gewricht waardoor het gewricht onvoldoende van hulpstoffen zoals calcium, magnesium, fosfor wordt voorzien maar ook van zuurstof en warmte, en te weinig afvoer van afvalstoffen; dit geldt ook voor de spieren rond het gewricht, die daardoor verkrampt raken.

         Verstoorde kalkstofwisseling

         Blootstelling aan koude; het overwegend koude klimaat in dit landje speelt natuurlijk ook een rol

         Mate van belasting van het gewricht

         Erfelijke factoren

         Trauma aan het gewricht (breuk, bloeding)

         Afwijkingen

         Menopauze

         Te zware fysieke belasting van het lichaam met overbelasting van gewrichten en spieren

         Chronische belasting van bepaalde spieren, pezen, gewrichten (bvb RSI ten gevolge van veel werken aan computer; zie verderop onder RSI)

         Gebrek aan ergonomie: niet gebruiken van ergonomische toetsenbord/muis/zitmeubilair, verkeerde matras, slechte lattenbodem, slecht hoofdkussen, onaangepaste houding voor computerscherm of bij het TV-kijken.Zie ook www.sit-and-sleep.be en www.backshop.nl

         Onaangepast woningen en meubilair: te lage tafels, stoelen of zetels, te lage deurhendels, te lage WCís, te lage lavaboís, te lage spiegel enz.†† Architecten bouwen nog steeds huizen op basis van standaarden volgens de lengte van mensen van de jaren í60.Idem voor meubelmakers.Onder de architecten en meubelmakers zijn er bovendien geen lange mensen, anders zouden ze zelf wel voelen dat er iets niet klopt.Zie ook:

http://www.productergonomie.be/onderzoek/dinbelg.htm

         Verkeerde lichaamshoudingen (zie rugschool, zie ergonomie) houden in dat men honderden keren per dag de rug verkeerd belast, wat op lange termijn leidt tot functionele en anatomische problemen vb inzakkingen tussenwervelschijven, hernia, lumbago, isiasch, artrose, spierspanningen, lage rugpijn,...

         Een bekkentorsie met als gevolg ongelijke lengte van de benen, leidt tot spanningen op spieren, pezen, gewrichten, wervels.Zie www.dewegnaargezondheid.com

         Hyperlaxiteit van de gewrichten speelt een nadelige rol, zie bij de tekst over reuma op de site

         Te zwakke buik- en rugspieren dragen bij tot verkeerde lichaamshouding en belasting van spieren, pezen, gewrichten, wervels.Deze spieren kunnen best getraind worden onder leiding van fysiotherapeuten die werken met hiervoor aangepaste trainingstoestellen, het zgn. David Back-programma of het Genius-programma.Deze training wordt bovendien vergoed door het ziekenfonds mits voorschrift door een arts in de fysische geneeskunde.Voor adressen zie www.david.de

         Rechtoplopen.Dit lijkt triviaal, maar zelfs met de beste preventie en lichaamshouding, kan men nog artrose ontwikkelen puur en alleen als gevolg van het rechtoplopen, een evolutionair gegeven.Zich terug verplaatsen op de oorspronkelijke manier zoals de apen, is ook niet meer mogelijk,...

         Tekort aan bepaalde opbouwende stoffen voor de gewrichten en de gewrichtsvloeistof

         Uitdroging, vooral bij oudere mensen, is een onderschat probleem en speelt ook bij artrose een rol.Als het lichaam te weinig vocht krijgt, haalt het dit uit de cellen, tussen de cellen en uit het bloed.Daardoor vernauwen de bloedvaten, stijgt de bloeddruk en op termijn zelfs het cholesterolgehalte, want als de cellen teveel water aan het bloed dreigen te verliezen, wordt er extra cholesterol gestuurd om de celmembranen te dichten als noodmaatregel om zich te weren tegen de osmotische druk van het bloed.Ook kan er zout opgehouden worden om water vast te houden.Als men dan als medicatie plaspillen krijgt voorgeschreven, valt men van de regen in de sloot...Te weinig vocht kan ook leiden tot neurologische problemen zoals depressie, dementie en tot nierkwalen, vermoeidheid, infecties enz.

 

 

Preventie en behandeling

 

Klassiek

         Soms orthopedisch-chirurgische behandeling

         Ontstekingsremmers (NSAIDís) verlichten de symptomen maar kunnen ernstige bijwerkingen veroorzaken thv maag, lever, nieren, bloeddruk, gastro-intestinale permeabiliteit

         Pijnstillers voorgeschreven door arts

         Inspuiting met kunstmatige smeervloeistof

         Kinesitherapie of fysiotherapie

         Aanpassing van de arbeid; lichtere taken, aanpassing dagelijks leven

         Psychotherapie: leren omgaan met de beperkingen, de handicap, secundaire depressie, angst, spanning

         NSAIDís zijn doeltreffend tegen pijn maar hebben geen invloed op het herstel van de kraakbeenmatrix

 

 

Warmte (verbetering van de doorbloeding en afvoer van afvalstoffen)

         Warme kompressen

         Hydrotherapie: warm water zorgt voor verlichting van de klachten

         Nemen van een warme douche of warm bad (waar men badolie kan aan toevoegen bvb Kneippís badolie voor spieren en gewrichten met jeneverbes)

         Dragen van warme kleding en warm ondergoed

         Zorg voor voldoende verwarming in huis

         Vakantie nemen in warme landen, liefst in kuurvorm

         Ontspanningsmassages

         Driemaal per week 30-tal minuten intensieve lichaamsbeweging of sport indien mogelijk

         Gebruik van een infraroodlamp thv pijnlijke plekken

         Gebruik van een warmtekussen voor de rug of de schouders

         Gebruik van een revulsivum, dit is een warmtegevende zalf (met bvb paprika, gember, wintergreen, kamfer, mosterd, lavendel, jeneverbes, kaneel, zoethout, muskaat,...)

         Vermijden van koude en vochtige plaatsen

         Gebruik van wollen dekens

         Met de rug tegen de chauffage zitten in de winter en de herst kost niets, wel met een T-shirt aan natuurlijk

         Er bestaan ook warmtegevende patches die men bij de apotheker of bij het Kruidvat e.d. kan vinden en die enkele uren warmte geven locaal

 

Lichaamsbeweging

         Regelmatig lichaamsbeweging in overleg met huisarts en kinesist of fysiotherapeut: oefeningen, fysiotherapie, zwemmen, yoga, wandelen e.d. houdt de gewrichten soepel, bevordert de weefseldoorbloeding en maakt het bot sterker.Vloeiende bewegingen zijn gunstig, bvb tíai chi, chi gong, Feldenkreis,...Zie ook de tekst over lichaamsbeweging op de site.

 

Lichaamshouding

         Houdingsanalyse door een kinesist die bvb de spierkettingen volgens Busquet gevolgd heeft, met aangepast oefenprogramma om bepaalde spieren te rekken en andere te versterken

         Loop- en ganganalyse bvb in het UZA om te weten te komen waar er onevenwichten zijn, zodat aangepast schoeisel of zolen kan aanbevolen worden

         Volgen van rugschool (meestal een drietal lessen) om inzicht te krijgen in verkeerde lichaamshoudingen en verkeerd gebruik van de rug en om gewoontes aan te passen

         Behandeling van eventuele bekkentorsie bvb door propioceptieve zolen (zie www.aost.bevan Patrick Goris) of door Dornmassage (zie www.dewegnaargezondheid.com )

         Aanpassing van zit- en slaapmeubilair, matras, hoofdkussen, houding aan de computer (voor gratis advies zie www.sit-and-sleep.be )

         Training van rug-, buik- of andere spieren onder toezicht van fysiotherapeuten, zie www.david.de of dmv het Geniusprogramma

         Aanpassing van hoogte van stoelen, tafels, zetels, bed, WC, enz. in functie van lichaamslengte

         Medische trainingtherapie en isometrische oefeningen (kinesist) ter behandeling van hyperlaxiteit

 

Voedingsadviezen

         Elke kg teveel is 4kg ballast voor je rug.10kg teveel is 40kg ballast voor je rug.Om nog niet over je knieŽn te spreken.Afslanken bij overgewicht.

         In verband met het zuur-/basenevenwicht verwijs ik naar de desbetreffende tekst en naar de tekst over reuma

         Aanvoer van extra mineralen zoals calcium, magnesium, fosfor, mangaan, silicium bvb. in de vorm van natuurlijke voedingssupplementen zoals brandnetelpoeder, heermoes, chlorella, spirulina, stuifmeelpollen, enz.

         Extra zwavel binnenkrijgen, te vinden in eieren, peulvruchten, soja, boontjes, uien, knoflook, citroen, groene groente, gedroogd fruit, kolen, prei

         Vitamine C-inname via de voeding opdrijven door meer vers fruit en groente, nodig voor de productie van collageen van goede kwaliteit; 1000 mg per dag

         Lees het boek ďweg met de stille pijnĒ van Theodosakis, T.

 

Voedingsaanvullingen

         Een aantal essentiŽle elementen voor de opbouw van kraakbeen en gewrichtsvloeistof: silicium op de eerste plaats, glucosamine, chondroÔtine, vitamine D

         Om te bepalen welke voedingsaanvullingen het beste geschikt zijn, dient men een apotheker of natuurarts te raadplegen, mede gezien sommige niet kunnen gebruikt worden in combinatie met bepaalde medicamenten.

         De resultaten in experimenten met kraakbeenextracten en glucosamine, die kraakbeen zouden beschermen en opbouwen, zijn hoopvol.Er moet wel nog kraakbeen aanwezig zijn, anders kan dit ook niet verstevigd worden.Eerste resultaten zijn slechts merkbaar na 3 maanden.

         Glucosamine 1500 mg per dag

         De chondroÔtinemolecule is te groot om te kunnen worden opgenomen zodat men beter glucosamine kan nemen zonder chondroÔtine, dit maakt het een heel stuk goedkoper

         MSM als zwavelmolecule

         Omega-3 zijn het belangrijkste anti-inflammatoire middel bij lage rugklachten ten gevolge van artrose.

         Collageen voor de gewrichten vb Collagen II

         Hyaluronzuur kan ook ingespoten worden, pijnstillend en beweeglijkheidsverbeterend voor enkele maanden tot een jaar, zie bvb. Stuctovial

         Gewrichtsgelatine (bouwstof voor bindweefsel, beenderen, kraakbeen, ligamenten, huid, haar, nagels)

         Silicium

         Vitamine D liefst geŽmulgeerd

         Een goed supplement met organische vitaminen, mineralen, glucosamine, chondroÔtine, MSM

         Drainage van toxines

         Selenium

         SAM-e

         Vitamine B3 verbetert de beweeglijkheid van het gewricht en vermindert de ongemakken, pijn en ontsteking.Te hoge dosis is nadelig voor de lever.

         Vitamine E voor de pijnbestrijding 400 tot 600 mg per dag, resultaat na 10 dagen tot 3 weken

         Mangaan speelt een rol bij de synthese van chondroÔtinesulfaat

         Cetyl Myristoleaat

         Ontstekingsremmende kruiden

         Pijnremmende kruiden zoals duivelsklauw, arnica montana, salix alba, picea mariana, nootmuskaat

         Zalven of gels met arnica montana, MSM, enz.

 

Symboliek

 

Psychische componenten of achtergronden

 

Het thema van skelet en gewrichten is soepelheid versus stevigheid.Psychische beweeglijkheid, aanpassingsvermogen, flexibiliteit, toegeeflijkheid, verschuiven, te ver gaan, opoffering, uit de weg gaan versus starheid, verkramping, halsstarrigheid, hardnekkigheid, koppigheid, vastberadenheid, weerbarstigheid, weigering van evolutie en veranderingen, te strak of te stijf op je stuk blijven staan

Ga in je leven na of je dus op bepaalde vlakken te soepel bent, te toegeeflijk met als gevolg dat je over je heen laat lopen, je de voetveeg bent van anderen, de lasten draagt van anderen, meedraait met de wind, de vuilbak bent van anderen, tot zelfs het gevoel geleefd te worden of het helperssyndroom.Of misschien ben je op andere vlakken dan weer te star, te verkrampt, te angstig, koppig, enz tot zelfs autoritair of zelfs het bulldozerssyndroom.

Ga ook na of je voldoende luistert naar je innerlijke zelf, vertrouwt op je innerlijke zelf, je roeping volgt in functie van je talenten en gaven, en je durft over te geven aan de stroom van het leven.Of ervaar je eerder een gevoel van zinloosheid, overgeleverd zijn aan je angsten en emoties of die van anderen, opgesloten zijn in een gevangenis van angsten, wanhoop, teleurstelling, zinloosheid,...

Wat geeft stevigheid: aarding, levensvreugde, enthousiasme, vertrouwen, daadkracht, zelfzekerheid, het volgen van je roeping.

Het komt er op aan ergens de gulden middenweg te vinden tussen de twee polen van de dimentie of het thema psychische beweeglijkheid versus stevigheid, waarbij men soms ook ngl de situatie meer in de ene richting, dan weer in de andere richting moet kunnen verschuiven indien nodig.

(naar: Beerlandt, Ch. en Dalhke, R.)

 

Artrose

Negatieve gedachten en gevoelens ondermijnen je zelfvertrouwen, je eigenwaarde, jezelf neerhalen, je kaars opbrandend, leidend tot een pessimistische levensfilosofie, geboren voor het ongeluk.Je verbergt het leed van verdriet en gekwetst zijn, als een soort martelaarschap, je schouders steeds meer laten hangend, jezelf bewijzend dat je wel goed bent en (teveel) doend voor anderen, je aanpassend, jezelf voorbijlopend, jezelf forcerend terwille van anderen, uit schuldgevoel, angst, tekort aan zelfwaardering.

Enthousiasme, zonneschijn, passie, liefde geven en stralen, jezelf warmte gevend ipv koude.Leef vanuit zelfrespect, zelfwaarde, Geef je warmte aan anderen, dan vul je jezelf met magnetiserend,e genezende energieŽn.Gun jezelf iets, sta jezelf toe te genieten.Niet zeuren maar aktie, trek een streep onder het verleden, creŽer nu je nieuw leven zoals jij dat wenst!Verander je negatieve verwachtingen over het leven en de gevolgen zullen niet uitblijven!

(Beerlandt, C.)

 

 

Geraadpleegde literatuur

Den Ottolander, G.J.H., Interne geneeskunde, Bohn, Scheltema & Holkema, Utrecht, 1989

Dries, J., Reuma zelf overwinnen, Arinus, Genk, s.a.

Pharma News, brochure Atrose: pijn verlichten, diepgaand ingrijpen

Website van Reumatoloog dr. Ruth Reychler Oudenaarde

 

 

© info@lucvanoost.be

Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd en mag op geen enkele wijze worden vermenigvuldigd of doorgegeven worden aan anderen zonder toestemming van de auteur.

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.