Probiotica

 

Talrijke soorten goedaardige bacteriŽn (probiotica) in onze darmen zijn essentieel voor het gezond functioneren van onze darmen, de spijsvertering en het immuunsysteem.Gezien het contact met de buitenwereld en het voedsel, bevindt zich in onze darmen het grootste deel van ons immunsysteem, ong 75%.De dikke darm bevat bvb 1000 miljard bacteriŽn per milliliter!†† Alle darmbacteriŽn samen wegen ongeveer 2 kg van het lichaamsgewicht.In de darm leven tien keer meer bacteriŽn dan het aantal lichaamscellen.De darmbekleding wordt om de twee dagen vernieuwd.

Er leven echter overal bacteriŽn in en op ons lichaam: in de mond, keel, neus, luchtwegen, maag, dunne darm, dikke darm, huid, genitaliŽn,...

Pro betekent Ďvoorí en bios Ďlevení, probiotica werken dus ten gunste van het leven.

 

We leven als mens in symbiose met deze micro-organismen, die talrijke functies hebben.In de natuurgeneeskunde staat de darm centraal, daarom besteden we er zoveel belang aan.

De oppervlakte van de darm is groter dan die van de huid en van de longen.

De darm moet aan de ene kant doorlaatbaar zijn voor de opname van voedingsstoffen en afgifte van afvalstoffen, en aan de andere kant een barriŤre vormen tegen schadelijke invloeden van buitenaf.Om te vermijden dat de darm en het immuunsysteem alles aanvallen wat los en vast zit, moeten ze leren door herhaalde blootstelling een tolerantie op te bouwen voor onschadelijke bacteriŽn en eiwitten.Het innige contact van de darmflora met het darmepitheel, leert het immuunsysteem hoe te reageren op bepaalde prikkels, en hier kan het al heel vroeg mislopen...

Tussen de darm en de hersenen gaat informatie heen en weer.Men spreekt van het neurosysteem van de darm, het enterisch zenuwstelsel, of het kleine brein, of de hersen-darm-as.Zoín 90% van de communicatie gaat in de richting van de hersenen en zoín 10% van de hersenen naar de darmen.Dit betekent dat er ook een element een rol speelt van ďwat tussen de oren zitĒ, de psyche.Zo zien we bvb. duidelijke verbetering optreden in het prikkelbare darmsyndroom door psychotherapie vb hypnose.

Eťn van de manieren om de communicatie tussen darm en hersenen te verbeteren is probiotica.

Functie:

         productie van essentiŽle stoffen zoals bepaalde vitaminen (K1, B12, foliumzuur) en sommige vetzuren.

         afbraak van voedingsvezels waarbij suikers worden vrijgemaakt als energiebron voor het organisme

         productie van melkzuur uit suikers gevormd wordt (fermentatie), die de ingewanden verzuurt en de woekering van ziekteverwekkende micro-organismen afremt.

         helpt opname van aminozuren, ijzer, calcium, kalium

         bijdrage aan productie van cholesterolverlagende stoffen

         bijdrage aan productie van stoffen die de huid herstellen

         bijdrage aan productie van stoffen voor het behoud van sterke botten

         weerstand tegen schimmels en gisten in en op het lichaam

         ontslakking van de darmen

         zorgen voor zachte darminhoud

         verbetering van de darmperistaltiek

         productie van bepaalde enzymen

         binding en uitscheiding van toxische en kankerverwekkende stoffen

         gewichtsregulering

         productie kleurpigmenten die de celademhaling verbeteren

         bijdrage in het vetmetabolisme

         vorming van natuurlijke afweerstoffen

 

Heilzame effecten en therapeutische werking van probiotica bij de mens (Bťliveau, Eten tegen kanker, p.99)

         Op peil houden van de darmflora

         Versterking van het immuunsysteem

         Verlaging van het cholesterolgehalte

         Antikankerverwekkende werking

         Verhoogt de voedingswaarde van voedsel

         Voorkomt urogenitale infecties

         Vermindert obstipatie

         Beschermt tegen reizigersdiarree

         Beschermt tegen diarree bij kinderen

         Vermindert diarree veroorzaakt door antibiotica

         Beschermt tegen hypercholesterolemie

         Beschermt tegen darm- en blaaskanker

         Bijdrage in de preventie van osteoporose

 

 

Een verstoring van de darmflora kan immers leiden tot allerlei ziektes, tot kanker toe.

ďHet is inderdaad zo dat sommige bacteriŽn (bacteroÔden, clostridium, enterobacteriŽn) de uitscheidingsproducten van de gal omzetten in kankerverwekkende stoffen, een eigenschap die verantwoordelijk zou kunnen zijn voor het voorkomen en de groei van tumoren in de dikke darm bij proefdieren.Dergelijke chemische reacties zijn extra belangrijk in de context van de westerse voeding, die rijk is aan vlees en vet, want dergelijke voeding is gunstig voor de groei van die schadelijke bacteriŽn en zorgt ook voor de productie van stoffen die mutaties kunnen veroorzaken.Ē (Bťliveau, 2008, p.100)

ďProbiotica stimuleren de werking van de immuuncellen die binnendringers vernietigen en ontstekingen, die onmisbaar zijn voor de groei van tumoren, afzwakken.Ē (Bťliveau, 2008, p.101)

††††††††††††††††††††††††††††

Er zijn een aantal factoren die het aantal gunstige bacteriŽn verminderen, de ongunstige vermeerderen (dysbiose):

         Leeftijd

         Chronische stress

         Onvolwaardige voeding met o.a. geraffineerde suikerproducten, gebrek aan vezels, teveel bewerkte producten, voedseladditieven, gesteriliseerde producten

         Alcohol, frisdranken

         Leidingwater (chloor)

         Te weinig lichaamsbeweging

         Milieuverontreiniging

         Ziekte

         Medicijnen o.a. antibiotica, cortisone

         Antibioticaresiduís in vlees

         Reizen in het buitenland

         Bestraling en chemotherapie

         VoedselallergiŽen en Ėintoleranties

         Te vlug eten, te veel eten, eten terwijl men emotioneel is

         Tekort aan enzymes

         Geen of onvoldoende borstvoeding gehad hebben (in de natuurgeneeskunde wordt 1 jaar borstvoeding als minimum beschouwd)

         Borstvoeding van een moeder die zelf aan dysbiose leed en een tekort aan gunstige bacteriŽn had in darmen, colostrum en moedermelk

         Verzwakking van de pancreas, lever en/of milt

 

Bij een dysbiose is de normale gezonde verhouding tussen goede bacteriŽn en ongunstige bacteriŽn verstoord, zodat er een woekering ontstaat van gisten, schimmels, parasieten en andere schadelijke micro-organismen.Als er sprake is van dysbiose, kunnen zich allerlei klachten voordoen zoals opgeblazenheid, gasvorming, winderigheid, harde ontlasting, sterk ruikende ontlasting, onregelmatige stoelgang, te dunne ontlasting, onvoldoende opname van voedingsstoffen of productie van nuttige stoffen, enz.

J. Korthuis vermeldt in zijn handboek iriscopie ďOog in oogĒ: ďOpvallend zijn de irissen van mensen die vanaf hun geboorte evenwichtige, natuurlijke voeding hebben gekregen: zij hebben een krauserand zonder vreemde pigmentenĒ (p. 138)Dit betekent dat de gezondheid van de darmen en andere inwendige organen veel beter is.

 

Er bestaan talrijke verzuurde melkproducten vb melkwei, karnemelk, yoghurt, yomio, kefir, villii, komboecha,Ö; maar ook verzuurde groente bvb zuurkool en groentesappen van vb rode biet, wortel.We kiezen bij voorkeur voor biologische kwaliteit.

 

 

De verblijfsduur van probiotica in de darmen is vrij kort, zodat regelmatige consumptie aangewezen is.Hierbij is de gelijktige consumptie van onverteerbare koolhydraten (ballaststoffen) uit bvb. vruchten nuttig, omdat de probiotica hiervan gebruik maken voor hun groei.

Uiteraard dient gezorgd te worden voor een volwaardige voeding en het verminderen of vermijden van voedingsfouten, anders dweilt men met de kraan open en kan men eeuwig probiotica slikken.

Vanuit de intestinale mucosa migreren de gunstige bacteriŽn naar de lymfeknopen en via de ductus thoracicus en de bloedsomloop uiteindelijk de mucosa van de luchtwegen, urogenitaal stelsel en gastrointestinaal stelsel.

 

Een aantal goedaardige bacteriŽn die men kan vinden in supplementen:

 

De Lactobacillae zijn in het hele spijsverteringskanaal te vinden, maar vooral in de dunne darm.De Bifidobacteria komen eveneens in het hele spijsverteringskanaal voor, maar vooral in de dikke darm.

 

Uit onderzoek blijkt dat dat borstvoeding ervoor zorgt dat de darmflora van de baby vooral BifidobacteriŽn en Lactobacillen bevat.De darmflora van flesgevoede babyís bevat belangrijke hoeveelheden bacteroÔdes, enterobacteria en clostridiasoorten.Deze verschillen zouden mee verantwoordelijk zijn voor de lagere incidentie van infecties, allergieŽn, eczemaen maag- en darmaandoeningen bij kinderen die borstvoeding hebben gehad.

Daarom zijn er de laatste tien jaar manieren onderzocht om probiotica toe te voegen aan flesvoeding.Hieruit blijkt alvast dat probiotica veilig zijn, goed verdragen worden en geen nadelige effecten hebben op de groei.Er dient echter nog onderzocht te worden wat de langetermijneffecten zijn van probiotica en welke probiotische stammen er best gebruikt worden, en of er geen nadelige effecten zijn.

 

Het is aangetoond dat de samenstelling van de darmflora van obese mensen verschilt van die van niet-obese mensen.Ze onttrekken meer caloriŽn aan de voeding dan niet-obese mensen.

De darmflora kan bijdragen tothet ontstaan van diabetes bij te zware mensen.Een hypothese luidt dat het metabool syndroom en diabetes type 2 te wijten zou kunnen zijn aan een inflammatoire toestand, veroorzaakt door het afscheiden van pro-inflammatoire stoffen door het buikvet.Verder zou de kwaliteit of de conditie van de darmflora een rol spelen: gramnegatieve bacteriŽn produceren lipopolysachariden die worden opgenomen in de bloedsomloop.Bij mensen met diabetes type 2 worden hogere lipopolysacharidenwaarden vastgesteld.

De darmflora van obese mensen die succesvol afvallen, vertoont op termijn gelijkenis met de flora van slanke mensen.

 

Een ernstige vorm van verstoring van de darm is de zgn lekkende darm of leaky gutt.Hier is de darmbarriŤrefunctie aangetast bvb door voedselallergieŽn of Ėintoleranties of door stress.Een lekkende darm kan in verband worden gebracht met talrijke symptomen en aandoeningen, bvb het prikkelbare darmsyndroom en ontstekingen.Stress is volgens dr. Robert-Jan Brummer, hoogleraar Gastro-enterologie en Klinische voeding aan de universiteit van ÷rebro in Zweden, funest voor de barriŤrefunctie van de darm.Omdat het ene na het andere geneesmiddel voor prikkelbare darmsyndroom van de markt wordt gehaald wegens bijwerkingen, richt hij zijn aandacht o.a. het gebruik van probiotica en omega-3-vetzuren en de behandeling van chronische stress en depressie.

 

 

Er bestaan ook pre-biotica: dit zijn onverteerbare koolhydraten die als voedingsbodem worden gebruikt door de darmbacteriŽn, zoals F.O.S.: fructo-oligosacchariden.Deze komen ook voor in veel vruchten, groenten en granen, vb banaan, asperge, prei, schorseneren, cichorei, andijvie, paardebloem, tomaat, biet, aardappel, tarwe, rogge, gerst, artisjok, look, ui, bieslook.

 

Ze verbeteren de darmflora en zorgen voor een lichte zuurgraad en verbeteren de opname van voedingsstoffen uit voedsel en verbeteren de stoelgang, voorkomen rotting in de darmen, lichaamsgeuren of slechte adem.In een onderzoek onder diabetespatiŽnten hielp 5 tot 8 gram FOS per dag de suikerspiegel en het cholesterolniveau verlagen.

Opm.: er zijn echter nogal wat mensen die ui en knoflook slecht verteren met opgeblazenheid tot gevolg en winderigheid.Deze mensen kunnen beter ui en knokloof vermijden.

 

 

Laten we even een vergelijking maken tussen antibiotica en probiotica:

antibiotica

 

probiotica

 

 

 

tegen het leven

betekenis naam

voor het leven

antimicrobiŽle stofwisseling-

actieve substantie

levende micro-organismen

producten van bacteriŽn en schimmels; sulfonamide

 

 

bacteriostase of bactericide

werkingsmechanisme

activeren macrofagen, B- en T-lymfocyten

specifieke locaties vb luchtwegen, oren, keel, darm

plaats van werking

mucosa-immuunsysteem in zijn geheel

beschadiging

werking op darmflora

ondersteuning

 

werking op immuunsysteem

immunomodulatie: regulerend bij te zwakke of te sterke immuunreactie

5 tot 10 dagen

duur behandeling

meerdere maanden

bacteriŽle infectie

indicatie

bacterie, virus, schimmel

niet aangewezen

lichte infectie

ideaal

meestal niet dwingend ndz

middelzware infectie

bevredigend resultaat

dwingend noodzakelijk

zware infectie

als nazorg

geen

andere

immunomodulatie

 

 

verminderde immuniteit

van buitenaf

hulp

van binnenuit: zelfgenezend vermogen

bacteriŽn vernietigd of verhindering verdere groei

resultaat

terugdringen door verbeterde afweer

symptomatisch

werking

oorzakelijk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Er bestaan talrijke probiotica in de vorm van voedingsaanvullingen.Deze dienen te voldoen aan bepaalde eisen zoals resistentie tegen maagzuur en galzuur, moeten gekoeld bewaard worden, lichtresistente verpakking, enz.Deze preparaten kunnen u voorgeschreven worden door artsen.

 

Bewaar ze in de koelkast en gebruik ze bij de maaltijd als de zure maagsappen door het voedsel worden geneutraliseerd.

 

 

Geraadpleegde literatuur

Bťliveau, R., Eten tegen kanker

Orthica, Folia Orthica, Over de wijsheid van de darm, nr. 2, 2009S.n.,

Hoeveel leven zit er in je voeding, in: Bliss, mei 2009, p.9

S.n., Het belang van een goede darmflora, in: Maar natuurlijk!, nr.31, nov-dec 2009, pp. 23

 

© info@lucvanoost.be

Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd en mag op geen enkele wijze worden vermenigvuldigd of doorgegeven worden aan anderen zonder toestemming van de auteur.

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.